Lupus ban đỏ tấn công khiến người phụ nữ suy thận

Chị Diệu, 27 tuổi, mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống tấn công đa cơ quan gây suy thận, được điều trị nội khoa kiểm soát cả hai bệnh, không phải lọc máu.

Giữa tháng 9, chị Diệu từ Lâm Đồng xuống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM tái khám định kỳ. BS.CKI Mạch Chúc Linh, khoa Nội thận - Lọc máu, Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, ghi nhận chỉ số lọc cầu thận (eGFR) của chị Diệu tăng lên 110 mL/phút/1,73 m², về mức bình thường. Đây là tín hiệu rất tốt ở người bệnh từng trải qua một đợt tổn thương thận rất nặng do lupus ban đỏ hệ thống.

Hai năm trước, khi đang mang thai tháng thứ 8, chị Diệu nhập viện cấp cứu ở địa phương, phát hiện mắc lupus ban đỏ hệ thống biến chứng tổn thương đa cơ quan kèm quá tải dịch, suy tim và thiếu máu nặng. Các bác sĩ phải mổ lấy thai cứu mẹ và con. Chị Diệu tiếp tục được điều trị tình trạng suy đa cơ quan, đặt catheter tĩnh mạch vùng đùi để lọc máu cấp cứu. Tuy nhiên chức năng thận chưa cải thiện, chị được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM điều trị chuyên sâu.

Thời điểm này, chị vẫn phù nhiều, lượng đạm trong nước tiểu 24 giờ lên tới 7,32g, cao gấp đôi ngưỡng bình thường, độ lọc cầu thận giảm một nửa còn 46 mL/phút/1,73 m². Chỉ số creatinine tăng cao, còn albumin máu giảm thấp, cho thấy thận đang bị tổn thương nặng.

Bác sĩ Linh và êkíp bác sĩ Nội thận - Lọc máu phối hợp cùng bác sĩ Miễn dịch lâm sàng lên phác đồ điều trị nội khoa nhằm kiểm soát đồng thời quá tải dịch và bệnh lupus ban đỏ hệ thống. Nếu kém đáp ứng với điều trị nội khoa, người bệnh phải tiếp tục lọc máu.

Chị Diệu được truyền albumin kết hợp thuốc lợi tiểu đường tĩnh mạch nhằm tăng thải dịch, theo dõi sát sinh hiệu và lượng dịch vào - ra mỗi ngày. Song song, bác sĩ Miễn dịch lâm sàng điều trị ức chế miễn dịch cho người bệnh kết hợp kháng sinh để chống lại các phản ứng viêm do lupus ban đỏ hệ thống.

Sau 10 ngày điều trị, tình trạng phù và khó thở giảm, lượng nước tiểu cải thiện và chức năng thận dần hồi phục, chị không cần lọc máu. Khi xuất viện, creatinine giảm còn 105 µmol/L, độ lọc cầu thận tăng lên 62 mL/phút/1,73 m². Protein niệu vẫn còn nhưng được kiểm soát bằng thuốc và theo dõi định kỳ.

4 tháng sau, kết quả kiểm tra protein niệu 24 giờ giảm hơn 93% so với thời điểm nhập viện, độ lọc cầu thận tăng lên 89 mL/phút/1,73 m². Tình trạng phù nề được kiểm soát, lượng protein mất qua nước tiểu giảm rõ rệt.

Hai năm qua, chị Diệu tái khám đều đặn, tuân thủ điều trị, chức năng thận trở lại bình thường. Chị vẫn cần theo dõi lâu dài vì lupus ban đỏ có thể tái hoạt động và gây tổn thương các cơ quan, trong đó có thận. Bác sĩ Linh khuyên người bệnh uống thuốc, tái khám đúng lịch, ăn nhạt, hạn chế muối và thực phẩm đóng hộp để kiểm soát huyết áp, bảo vệ tim. Đồng thời, người bệnh cần tránh nắng, che chắn kỹ vì tia UV có thể kích hoạt lupus ban đỏ, nên ngủ đủ giấc, tập nhẹ và phòng nhiễm trùng.

Lupus ban đỏ là bệnh tự miễn có thể ảnh hưởng nhiều cơ quan, trong đó thận thường bị tổn thương nặng. Khi bệnh hoạt động, tự kháng thể và phức hợp miễn dịch lắng đọng tại cầu thận, gây viêm và tổn thương bộ lọc của thận. Người bệnh có thể gặp tình trạng protein niệu, tiểu máu, tăng huyết áp hoặc suy giảm chức năng thận. Trường hợp nặng có thể tổn thương thận cấp, giảm lượng nước tiểu và cần điều trị thay thế thận tạm thời.

Bác sĩ Linh khuyên người bệnh đi khám khi tiểu bọt kéo dài, tiểu máu, phù chân, mắt cá chân hoặc quanh mắt, tăng huyết áp hay giảm lượng nước tiểu. Phụ nữ mắc lupus ban đỏ vẫn có thể mang thai, nhưng nên đánh giá tình trạng bệnh, chức năng thận và thuốc đang sử dụng trước khi mang thai. Thai kỳ có thể làm bệnh hoạt động trở lại, nhất là khi chưa được kiểm soát ổn định. Người bệnh nên lên kế hoạch mang thai khi bệnh ổn định ít nhất 6 tháng và được theo dõi bởi bác sĩ Sản, Miễn dịch lâm sàng và Nội thận trước, trong và sau thai kỳ.

* Tên người bệnh đã được thay đổi