U tuyến yên tái phát ba lần

Anh Vượng, 36 tuổi, ba lần phẫu thuật u tuyến yên, nay u tái phát phải phẫu thuật lần 4 nhằm khôi phục thị lực.

Anh Vượng phát hiện khối u tuyến yên 6 năm trước, liên tục tái phát và đã phẫu thuật ba lần ở bệnh viện địa phương. Gần đây, thị lực giảm, anh Vượng tới Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội kiểm tra.

ThS.BS Lê Hữu Tùng, Khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, ghi nhận anh Vượng có dấu hiệu hoại tử gai thị hai bên mắt, giảm thị trường nghiêm trọng, mù màu. Mắt phải anh không nhận biết tín hiệu đèn định thị. Chụp cắt lớp võng mạc (OCT) ghi nhận tổn thương teo dây thần kinh thị giác. Kết quả chụp MRI ghi nhận khối u tuyến yên khổng lồ (Giant pituitary adenoma) kích thước 5x5x4 cm cùng nhiều ổ tổn thương, tụ máu.

Theo bác sĩ Tùng, u tuyến yên đường kính lớn hơn 4 cm được xem là khổng lồ. Khối u của anh Vượng hiện đã xâm lấn vùng não sâu, chạm đến não thất III, làm tắc các đường lưu thông dịch não tủy. U đè đẩy não, chèn ép vùng giao thoa thị giác, một số bó dẫn truyền thị giác mất hẳn tín hiệu.

Sau hội chẩn, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật lấy u cho anh Vượng. Êkíp sử dụng hệ thống định vị thần kinh Neuro-Navigation để tái lập không gian giải phẫu 3D khối u, tuyến yên và toàn bộ não. Các bác sĩ cũng sử dụng hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ để phát hiện sớm nguy cơ tổn thương thần kinh, bảo tồn tối đa chức năng cho bệnh nhân trong quá trình mổ.

Theo bác sĩ Tùng, khối u lớn và người bệnh đã được phẫu thuật ba lần khiến các cấu trúc não xơ dính, khó bóc tách. Các bác sĩ quyết định chọn đường mổ não thất bên - kỹ thuật phức tạp hơn lấy u tuyến yên thông thường qua xoang bướm, nhưng hỗ trợ tiếp cận cũng như cắt bỏ trọn vẹn những u tuyến yên khổng lồ, đã xâm lấn vào não thất.

Dưới hệ thống kính vi phẫu ứng dụng AI và chụp huỳnh quang 3D, bác sĩ quan sát rõ ranh giới u với vùng tuyến yên lành tính cần bảo tồn, từ đó cắt từng phần khối u, hạn chế xâm lấn.

Hậu phẫu, anh Vượng tỉnh táo, khôi phục dần thị lực, vết mổ khô, xuất viện sau 7 ngày. Một tháng sau tái khám, thị trường anh cải thiện hoàn toàn, hết mù màu.

Tuyến yên là tuyến nội tiết nằm ở nền sọ, sản xuất, giải phóng các hormone quan trọng điều hòa tăng trưởng, trao đổi chất, chức năng sinh sản và hoạt động của các tuyến nội tiết khác.

Bình thường tuyến yên nhỏ chỉ bằng hạt đậu. Khối u tuyến yên xuất hiện khi tế bào tuyến yên tăng sinh bất thường. Theo bác sĩ Tùng, đa số u tuyến yên lành tính, không phải ung thư nên không di căn. Tuy nhiên, u khổng lồ có thể chèn ép gây đau đầu, suy giảm thị lực, vô sinh, suy giảm nhận thức...

Dấu hiệu u tuyến yên thường gặp gồm đau đầu, suy giảm thị lực, uể oải, mệt mỏi cực độ, tiểu nhiều và hay khát nước. Người bệnh có triệu chứng nên tới bệnh viện có chuyên khoa ngoại thần kinh để được khám và điều trị triệt để.