Khi nào người dưới 45 tuổi cần tầm soát đột quỵ?

Người dưới 45 tuổi nếu mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, rối loạn mỡ máu nên khám sức khỏe để bác sĩ tư vấn thời điểm tầm soát đột quỵ phù hợp.

TS.BS Nguyễn Thị Minh Đức, Trưởng khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người dưới 45 tuổi được xem là nhóm người trẻ khi nói đến đột quỵ. Nhiều người thường cho rằng đột quỵ chỉ xảy ra ở người lớn tuổi nên chủ quan, ít quan tâm, kiểm tra sức khỏe định kỳ. Tuy nhiên, thực tế, đột quỵ vẫn có thể xảy ra ở người dưới 45 tuổi và có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.

Bác sĩ Đức chỉ ra một số trường hợp dưới 45 tuổi cần tầm soát đột quỵ gồm:

Người trẻ mắc tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu, béo phì hoặc bệnh tim mạch là nhóm nên kiểm tra sức khỏe, tầm soát đột quỵ theo tư vấn của bác sĩ. Các bệnh này có thể làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa, hình thành cục máu đông hoặc làm tăng nguy cơ xuất huyết não.

Trong đó, tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, ít triệu chứng. Người dưới 45 tuổi bị huyết áp cao có thể vẫn sinh hoạt, làm việc bình thường nhưng nếu không kiểm soát, điều trị kịp thời, huyết áp cao kéo dài làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu não.

Người hút thuốc, uống nhiều rượu bia, ít vận động, thường xuyên thức khuya, căng thẳng hoặc ăn nhiều muối, chất béo cũng nên chủ động kiểm tra các yếu tố nguy cơ. Những thói quen này có thể góp phần làm tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đường huyết và thúc đẩy bệnh lý mạch máu xuất hiện sớm hơn.

Nếu dưới 45 tuổi nhưng trong gia đình có người từng đột quỵ (cha mẹ hoặc anh chị em ruột), bạn nên thông báo với bác sĩ khi khám để được đánh giá nguy cơ, tầm soát đột quỵ nếu cần thiết. Bởi một số bệnh lý mạch máu não có thể liên quan yếu tố di truyền hoặc bất thường cấu trúc mạch máu.

Ngoài ra, khi xuất hiện triệu chứng thần kinh bất thường và đột ngột như tay chân tê yếu, méo miệng, nói khó, nhìn mờ hoặc mất thăng bằng trong thời gian ngắn, người dưới 45 tuổi nên đi khám. Bác sĩ có thể chỉ định tầm soát nguy cơ đột quỵ vì đây là dấu hiệu cơn thiếu máu não thoáng qua.

Một số trường hợp đột quỵ liên quan đến những nguyên nhân ít gặp như bất thường mạch máu não, bệnh lý động mạch cảnh, bóc tách động mạch, bệnh tim gây hình thành cục máu đông hoặc rối loạn đông máu. Do đó, người từng bị đột quỵ, thiếu máu não thoáng qua hoặc có triệu chứng thần kinh không rõ nguyên nhân, cần khám với bác sĩ chuyên khoa thần kinh để tìm nguyên nhân.

Theo bác sĩ Đức, tầm soát đột quỵ sẽ được cá thể hóa dựa trên tuổi, bệnh nền, triệu chứng, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ. Người trẻ khỏe mạnh, không có triệu chứng và không thuộc nhóm nguy cơ cao thường không cần tự ý chụp CT hoặc MRI não định kỳ.

Tùy tình trạng cụ thể, yếu tố nguy cơ của người bệnh, bác sĩ có thể kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu, cân nặng và đánh giá lối sống. Một số trường hợp cần điện tim, siêu âm tim, siêu âm mạch máu hoặc các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như MRI 3 Tesla, MRA, CTA để tìm bất thường ở não và hệ thống mạch máu.

Bác sĩ Đức khuyến cáo, khi phát hiện bất thường, người bệnh không nên chờ tự hồi phục, tự uống thuốc hoặc theo dõi tại nhà. Với đột quỵ thiếu máu não, một số phương pháp điều trị chỉ hiệu quả trong khoảng thời gian nhất định. Đến viện sớm giúp bác sĩ xác định loại đột quỵ, vị trí tổn thương và nguyên nhân để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Để góp phần giảm nguy cơ đột quỵ, mỗi người nên duy trì vận động, ăn uống cân bằng, không hút thuốc, ngủ đủ giấc, giảm cân (nếu béo phì), khám sức khỏe định kỳ, đồng thời kiểm soát tốt bệnh nền đang có.