Soda màu sẫm hay nước ngọt có gas màu sẫm là một trong những đồ uống đóng lon phổ biến, được giới trẻ ưa chuộng. Với người khỏe mạnh, thỉnh thoảng uống một lon nước ngọt thường không ảnh hưởng đáng kể đến thận. Tuy nhiên, uống thường xuyên có thể khiến thận phải làm việc nhiều hơn do các thành phần như axit phosphoric, siro bắp giàu fructose và caffeine.
Axit phosphoric có thể tăng áp lực cho thận
Nước ngọt có gas màu sẫm chứa axit phosphoric - một dạng phốt pho tạo vị chua, giúp bảo quản đồ uống. Không giống phốt pho tự nhiên trong thực phẩm, axit phosphoric được hấp thu nhanh trong ruột, dễ làm tăng nồng độ phốt pho trong máu, đặc biệt khi uống thường xuyên.
Phốt pho và canxi cần duy trì ở mức cân bằng để cơ thể hoạt động bình thường. Khi phốt pho tăng cao, liên kết với canxi trong máu, làm giảm lượng canxi cơ thể có thể sử dụng. Để tái cân bằng, cơ thể sẽ tiết hormone tuyến cận giáp (PTH), kéo canxi từ xương ra và báo hiệu thận đào thải phốt pho dư qua nước tiểu.
Nếu uống soda mỗi ngày, thận phải làm việc nhiều hơn để kiểm soát phốt pho. Theo thời gian, điều này có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, góp phần khiến bệnh thận mạn tiến triển nhanh hơn, đặc biệt ở người đã mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp.
Phốt pho dư thừa làm tăng gánh nặng cho thận và rối loạn cân bằng khoáng chất trong cơ thể. Ngoài ra, nồng độ canxi - phốt pho cao trong nước tiểu cũng dễ tạo tinh thể, lâu dần hình thành sỏi thận.
Hàm lượng đường cao thúc đẩy bệnh thận
Một lon nước ngọt có gas thông thường có thể chứa 30-40 g đường bổ sung, thường ở dạng siro bắp giàu fructose. Tiêu thụ thường xuyên ở mức này có thể dẫn đến tăng cân, tăng nguy cơ kháng insulin và bệnh tiểu đường type 2.
Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn. Điều này là do đường huyết cao kéo dài làm tổn thương các đơn vị lọc của thận (cầu thận), dẫn đến bệnh thận do tiểu đường - tình trạng tiến triển có thể gây suy thận nếu không kiểm soát tốt. Lượng đường cao cũng có thể làm tăng nồng độ canxi trong máu, từ đó tăng nguy cơ sỏi thận.
Caffeine là yếu tố nguy cơ gián tiếp
Các loại nước ngọt có gas sẫm màu chứa caffeine - chất kích thích có tác dụng lợi tiểu nhẹ. Uống nhiều, đặc biệt khi dùng thay nước lọc, có thể khiến cơ thể mất nước kéo dài ở mức độ nhẹ, từ đó làm tăng nguy cơ sỏi thận, nhất là khi cơ thể nạp nhiều phốt pho.
Dù tiêu thụ caffeine ở mức vừa phải không được xem là nguyên nhân gây bệnh thận mạn, song dùng quá nhiều (trên 600 mg mỗi ngày) có liên quan đến tăng huyết áp. Tình trạng này kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận, đặc biệt ở người ăn nhiều muối hoặc kiểm soát đường huyết kém.
(Theo Verywell Health)
