Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Oanh, khoa Nội Tiêu hóa, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết chướng bụng, đầy hơi và tiêu chảy là triệu chứng thường gặp của nhiều bệnh lý đường tiêu hóa song dễ bị bỏ qua. Tùy nguyên nhân, các triệu chứng này có thể tự hết trong vài ngày hoặc kéo dài hàng tuần, ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Bác sĩ Oanh chỉ ra một số nguyên nhân gây đầy hơi kèm tiêu chảy.
Viêm dạ dày - ruột thường do virus (Norovirus, Rotavirus) hoặc vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Shigella...), ký sinh trùng, gây ra sau khi ăn uống không đảm bảo vệ sinh. Bệnh thường khởi phát đột ngột với biểu hiện đau quặn bụng, sôi bụng, chướng hơi, đầy bụng kèm buồn nôn hoặc nôn, đôi khi có sốt nhẹ.
Hội chứng ruột kích thích có liên quan đến rối loạn nhu động ruột, tăng nhạy cảm nội tạng, căng thẳng tâm lý và hệ vi sinh đường ruột. Dấu hiệu phổ biến của hội chứng ruột kích thích gồm đau bụng, chướng bụng, đầy hơi, thay đổi thói quen đi tiêu (tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ). Người bệnh cũng có thể đi phân lỏng nước nhiều lần hoặc cảm giác đi chưa hết, táo bón kéo dài, táo bón xen kẽ tiêu lỏng.
Bác sĩ Oanh khám bụng cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bệnh viêm ruột mạn tính là tình trạng viêm kéo dài của đường tiêu hóa do rối loạn miễn dịch, gồm viêm loét đại tràng và bệnh Crohn. Viêm loét đại tràng chủ yếu ảnh hưởng niêm mạc đại tràng - trực tràng. Bệnh Crohn có thể gặp ở bất kỳ đoạn nào của ống tiêu hóa, gây viêm sâu toàn bộ thành ruột, nguy cơ cao biến chứng.
Triệu chứng thường gặp gồm đau bụng, chướng bụng, đầy bụng, tiêu chảy kéo dài, có thể đi phân lỏng toàn nước hoặc lẫn máu. Người bệnh có thể bị sụt cân, mệt mỏi, đôi khi sốt nhẹ. Bệnh diễn tiến từng đợt, xen kẽ giữa giai đoạn bùng phát, thuyên giảm.
Không dung nạp và rối loạn hấp thu do nhiều nguyên nhân (bệnh ruột, tụy, mật) khiến chất dinh dưỡng không được hấp thu đầy đủ, làm tăng áp lực thẩm thấu trong lòng ruột, gây tiêu chảy kéo dài, kèm thiếu vi chất và suy dinh dưỡng.
Suy tụy ngoại tiết khiến cơ thể không sản xuất đủ men tiêu hóa, đặc biệt là men tiêu hóa chất béo khiến thức ăn không được hấp thu hoàn toàn, gây tiêu chảy mạn tính. Celiac là bệnh tự miễn liên quan đến gluten gây tổn thương niêm mạc ruột non, làm mất cấu trúc nhung mao ruột. Người bệnh có biểu hiện tiêu chảy mạn tính, đầy hơi, chướng bụng, kèm thiếu máu thiếu sắt, mệt mỏi và sụt cân.
Không dung nạp lactose cũng là nguyên nhân thường gặp. Khi thiếu men lactase, lactose không được tiêu hóa sẽ kéo nước vào lòng ruột và bị vi khuẩn lên men sinh khí, gây tiêu chảy nước, sôi bụng và đầy hơi.
Ảnh hưởng từ thuốc và chuyển hóa: Theo bác sĩ Oanh, một số thuốc có thể gây tiêu chảy và đầy hơi như kháng sinh, thuốc nhuận tràng. Các loại thuốc này ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột hoặc tăng nhu động ruột, gây ra các rối loạn tiêu hóa.
Nếu triệu chứng kéo dài trên 2-3 ngày không cải thiện, tái diễn nhiều lần hoặc kèm các dấu hiệu như sốt cao, mất nước, sụt cân, có máu trong phân, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán nguyên nhân.
Người bệnh nên điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý. Ăn chín uống sôi, hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đường tinh luyện đồng thời tăng cường chất xơ hòa tan, uống đủ nước, không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.
| Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp |
