Chiến lược sinh trì hoãn giúp ba em bé 'tam thai' chào đời cách nhau 36 giờ

Sản phụ mang tam thai vỡ ối ở tuần 27, sau khi đón bé trai đầu tiên chào đời nặng 900 gram, bác sĩ trì hoãn cuộc sinh để giữ hai bé còn lại trong bụng mẹ thêm 36 giờ nữa.

Ca sinh đặc biệt của sản phụ Phạm Hồng Nhung, 29 tuổi, diễn ra tại Bệnh viện Đại học Phenikaa, sau thai kỳ được theo dõi sát vì nhiều nguy cơ. Ba em bé lần lượt chào đời cách nhau 36 giờ, đều cực non tháng (chào đời trước tuần thứ 32 của thai kỳ), cân nặng từ 900 đến 1.000 gram.

"Đây là ca cứu tam thai đầy thử thách, lần đầu tiên ghi nhận ở Việt Nam, không chỉ ở việc ba trẻ sinh cực non mà còn đặc biệt bởi chiến lược sinh trì hoãn được áp dụng sau khi bé đầu tiên chào đời", TS.BS Nguyễn Thị Sim, Giám đốc Trung tâm Y học Bào thai, Bệnh viện Đại học Phenikaa, nói hôm 2/10.

Trước khi mang thai, chị Nhung đã mắc hội chứng buồng trứng đa nang, một tình trạng ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Vì vậy, chị phải nhờ đến phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Ngay từ đầu, thai kỳ của chị đã được xác định là có nguy cơ rất cao. Vào tuần thứ 12, qua siêu âm, hai trong số ba thai nhi có chung bánh nhau cho thấy dấu hiệu tăng khoảng sáng sau gáy, một chỉ số có thể liên quan nguy cơ mắc hội chứng Down.

Chị Nhung tiếp tục được theo dõi chặt chẽ tại Trung tâm Y học Bào thai và đến tuần thứ 16, các bác sĩ đã tiến hành chọc ối để xét nghiệm di truyền chuyên sâu. Kết quả phân tích nhiễm sắc thể và giải trình tự gene cho thấy các thai nhi đều không có bất thường nào. Tuy nhiên, những nguy cơ khác vẫn lần lượt xuất hiện.

Điển hình, chị Nhung gặp phải tình trạng tăng đông máu (máu dễ đông hơn bình thường), đến tuần 23 thì có hiện tượng dư ối (quá nhiều nước ối) và mắc đái tháo đường thai kỳ. Đến tuần thứ 27, cổ tử cung của chị chỉ còn 12 mm, cho thấy nguy cơ dọa sinh non.

Ngày 8/6, các thai nhi đã được tiêm thuốc kích thích phổi trưởng thành sớm để phòng ngừa trường hợp sinh non. Ba ngày sau đó, một trong các thai nhi đã bị vỡ ối sớm.

Trước tình hình khẩn cấp, các bác sĩ chuyên khoa Y học bào thai, Sản khoa, Sơ sinh và Gây mê hồi sức cùng hội chẩn. Họ nhận định việc duy trì thai kỳ sau khi đã vỡ ối là một "bài toán" vô cùng khó khăn. Thai nhi đầu tiên cần phải được đưa ra ngoài. Tuy nhiên, câu hỏi lớn đặt ra là liệu có thể trì hoãn việc sinh hai thai nhi còn lại để mang lại cơ hội sống tốt hơn cho chúng hay không.

Sáng ngày 11/6, bé trai Nguyễn Minh Đức chào đời bằng phương pháp sinh thường, nặng 900 gram. Các bác sĩ tiếp tục theo dõi chặt chẽ hai thai nhi còn lại trong tử cung người mẹ.

Bác sĩ Sim chia sẻ: "Lúc này, chúng tôi phải đồng thời đối mặt với hai nhiệm vụ khác nhau: một em bé đang nằm trong lồng ấp cần được chăm sóc đặc biệt, trong khi hai em bé khác vẫn còn trong bụng mẹ và cần được duy trì thai kỳ".

Cuối cùng, các bác sĩ đã quyết định áp dụng kỹ thuật sinh trì hoãn. Đây là phương pháp y khoa đặc biệt, trong trường hợp mang đa thai (ví dụ sinh đôi, sinh ba), khi một hoặc vài bé đã chào đời nhưng các bé còn lại vẫn còn trong bụng mẹ. Bác sĩ sẽ cố gắng duy trì thai kỳ cho những bé còn lại càng lâu càng tốt, nhằm giúp chúng có thêm thời gian phát triển trong tử cung. Phương pháp này rất phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên chỉ được áp dụng trong những trường hợp được lựa chọn và cần theo dõi rất cẩn thận.

Việc kéo dài thai kỳ sau khi một thai nhi đã chào đời có thể mang lại lợi ích cho hai thai còn lại, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho cả mẹ và bé, như nguy cơ nhiễm trùng, chuyển dạ tiến triển nhanh, suy thai và các biến chứng khác cho người mẹ.

Đến đêm 12/6, sản phụ bị vỡ ối hoàn toàn và một trong hai thai nhi nằm ngang – một tư thế không thuận lợi cho việc sinh nở tự nhiên. Các bác sĩ đã phải mổ cấp cứu để đón hai bé trai Nguyễn Minh Vũ và Nguyễn Minh Khôi, với cân nặng lần lượt là 950 gram và 1.000 gram.

Như vậy, ba anh em đã chào đời thành công, cách nhau đúng 36 giờ.

Trong phòng mổ, 4 êkíp chuyên biệt đã được huy động cùng lúc, êkíp Gây mê hồi sức đảm bảo an toàn cho người mẹ; êkíp Sản khoa thực hiện cuộc mổ sinh; hai êkíp Sơ sinh độc lập, sẵn sàng tiếp nhận và hồi sức cho hai trẻ cực non ngay khi chào đời.

"Việc tổ chức nhiều đội ngũ đồng thời như vậy nhằm đảm bảo rằng các bé sẽ được chăm sóc y tế ngay lập tức và hiệu quả, đồng thời cuộc mổ vẫn được tiến hành an toàn cho sản phụ", bác sĩ chia sẻ.

Ngày 14/9, sau hơn ba tháng điều trị tình trạng suy hô hấp, suy dinh dưỡng..., ba anh em xuất viện trong đó Minh Đức nặng 3,7 kg, Minh Khôi 3,58 kg và Minh Vũ 3,57 kg, sức khỏe bình thường.

"36 giờ không phải là một con số để lập kỷ lục. Đó là khoảng thời gian chúng tôi cố gắng giành thêm cơ hội sống cho hai em bé còn lại, nhưng luôn phải xác định rõ thời điểm nào cần dừng lại để bảo đảm an toàn cho cả mẹ và con", bác sĩ Sim chia sẻ.

Cùng chồng ôm 3 con, chị Hồng Nhung nói "không thể tin được 4 mẹ con đã trải qua một hành trình sinh tử". Chị cảm ơn các y bác sĩ đã đồng hành, giúp các con an toàn đến với thế giới này.