Khi nào điều trị lupus ban đỏ bằng thuốc sinh học?

Tôi mắc bệnh lupus ban đỏ hai năm, có thể truyền thuốc sinh học để đỡ mệt thay vì uống nhiều loại thuốc không? (Bích Hồng, 43 tuổi)

Trả lời:

Lupus ban đỏ là bệnh tự miễn mạn tính xảy ra do hệ thống miễn dịch bị rối loạn, thay vì chống tác nhân gây bệnh bên ngoài thì lại tấn công các mô khỏe mạnh trong cơ thể. Bệnh có thể gây tổn thương khớp, da, thận, hệ tạo máu, tim, phổi, thần kinh...

Mục tiêu điều trị lupus ban đỏ là giúp lui bệnh hoặc mức độ hoạt động bệnh thấp, ngăn ngừa tổn thương cơ quan, hạn chế liều corticoid cao kéo dài. Tùy trường hợp, có thể cần phối hợp nhiều nhóm thuốc trong từng giai đoạn tấn công, củng cố và duy trì. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi do gánh nặng điều trị, phải uống nhiều loại thuốc hàng ngày hoặc do tác dụng phụ của một số loại thuốc hay tương tác giữa các thuốc. Không phải trường hợp nào dùng thuốc cũng kiểm soát bệnh nhanh chóng.

Một số loại thuốc sinh học mới được phát triển để điều trị lupus ban đỏ. Gần đây là kháng thể đơn dòng có chứa hoạt chất anifrolumab tác động vào các cơ chế gây bệnh. Các hiệp hội quốc tế như Hội thấp khớp học Mỹ ACR, Hội thấp khớp học châu Âu EULAR công nhận anifrolumab là một lựa chọn cho lupus ban đỏ ngoài thận mức độ vừa - nặng. Thuốc chứa hoạt chất này được bào chế dưới dạng truyền tĩnh mạch, 4 tuần truyền một lần.

Song không phải mọi người bệnh lupus ban đỏ đều có thể điều trị bằng thuốc sinh học mà bác sĩ ưu tiên chỉ định trong một số trường hợp sau:

Người bệnh lupus ban đỏ ngoài thận mức độ hoạt động bệnh từ vừa đến nặng, có nhiều tổn thương trên da, khớp.

Người bệnh lupus ban đỏ ngoài thận đang chịu nhiều tác dụng phụ từ các nhóm thuốc corticosteroid như loãng xương, tăng đường huyết, huyết áp, nhiễm trùng hoặc biến chứng chuyển hóa. Nếu giảm liều corticosteroid không thành công, người bệnh có nhiều đợt tái phát, phải tăng liều trở lại và duy trì trong thời gian dài. Truyền thuốc sinh học có thể giúp quản lý bệnh tốt hơn, giảm phụ thuộc corticosteroid, hạn chế tác dụng phụ.

Người bệnh lupus ban đỏ kém đáp ứng điều trị dù đã điều trị lupus ban đỏ bằng các phác đồ tích cực khác.

Bác sĩ cần khám và đánh giá tổng thể về mức độ hoạt động bệnh, số lần tái phát, tổn thương cơ quan, các thuốc đã sử dụng, khả năng giảm liều corticosteroid và nguy cơ tác dụng phụ để quyết định có bổ sung thuốc sinh học hay không.

Bạn được chẩn đoán mắc lupus ban đỏ và đã điều trị hai năm, nên tiếp tục duy trì phác đồ nếu bệnh được kiểm soát tốt. Tái khám định kỳ giúp kịp thời phát hiện các bất thường, bác sĩ điều chỉnh thuốc hoặc chỉ định điều trị thuốc sinh học khi thực sự cần thiết.

Trước điều trị lupus ban đỏ bằng thuốc sinh học, người bệnh cần được khám sàng lọc, đánh giá chức năng các cơ quan, các bệnh truyền nhiễm tiềm ẩn để đảm bảo đủ điều kiện dùng thuốc.

Người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ tại bệnh viện đa chuyên khoa trong quá trình điều trị, do thuốc sinh học có thể thay đổi miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Sau điều trị, người bệnh cần tiếp tục theo dõi tại nhà, không tự ý dừng ngay các loại thuốc uống mà phải tuân thủ chỉ định của bác sĩ, giảm liều từ từ khi có đánh giá đáp ứng tốt với thuốc sinh học.

Khoa Cơ Xương Khớp
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy