Trẻ hay tái phát viêm amidan vào mùa mưa có đáng lo?

Con tôi 5 tuổi, thường tái phát viêm amidan mỗi khi trời mưa, không khí lạnh. Tình trạng này có nguy hiểm không, làm sao cải thiện? (Hồ Hoàng Lan, 43 tuổi)

Trả lời:

Amidan là tổ chức bạch huyết lớn nằm hai bên họng miệng, kích hoạt phản ứng miễn dịch đầu tiên để chống lại các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể qua mũi và miệng. Amidan là lớp chắn đầu tiên nên thường xuyên tiếp xúc virus, vi khuẩn, dẫn đến dễ suy yếu, viêm. Triệu chứng bệnh gồm đau họng, đau tăng khi nuốt, có thể lan lên tai, nuốt vướng, mệt mỏi, sốt, đau nhức cơ bắp, hạch góc hàm...

Không khí lạnh ẩm làm niêm mạc mũi họng khô, giảm khả năng làm ấm và ẩm tại chỗ, lông chuyển tại chỗ hoạt động kém hiệu quả, tạo điều kiện cho virus, vi khuẩn tấn công khiến viêm amidan dễ tái phát. Ở trẻ từng viêm amidan, hốc amidan có thể còn tồn dư vi khuẩn sau các đợt điều trị. Khi gặp điều kiện thời tiết bất lợi, ổ vi khuẩn này có khả năng hoạt động trở lại khiến bệnh tái phát.

Phần lớn các đợt viêm amidan ở trẻ nhẹ, do virus, thường tự giảm sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, khi bệnh tái phát nhiều, nguyên nhân do vi khuẩn, nhất là liên cầu khuẩn nhóm A, trẻ có nguy cơ cao gặp các biến chứng như áp xe quanh amidan, viêm tai giữa, viêm xoang...

Tình trạng viêm liên tục có thể dẫn đến amidan quá phát, khiến trẻ ngủ ngáy, thở bằng miệng, ngủ không sâu, ăn kém vì đau, ảnh hưởng đến quá trình phát triển.

Để hạn chế viêm amidan tái phát, bạn nên cho con vệ sinh họng miệng sạch hàng ngày, có thể súc họng rửa mũi bằng nước muối sinh lý, rửa tay thường xuyên, thay bàn chải sau mỗi đợt viêm để tránh vi khuẩn tồn đọng. Giữ ấm cổ ngực chân, tránh để trẻ dầm mưa, hạn chế tiếp xúc với môi trường khói bụi, nơi đông người. Ăn uống cân đối, bổ sung rau xanh, trái cây, ngủ đủ giấc có thể giúp nâng cao sức đề kháng. Trẻ nên tiêm vaccine phòng cúm theo khuyến cáo.

Nếu trẻ sốt cao kéo dài, đau họng nhiều, bỏ ăn, giọng nói thay đổi, khó mở miệng hoặc khó thở, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám. Nếu trẻ bị viêm nặng, tái phát nhiều lần, bác sĩ cân nhắc chỉ định phẫu thuật cắt amidan.

Trưởng khoa Tai Mũi Họng
Trung tâm Tai Mũi Họng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM