Chia nhau nghỉ làm chăm con tái nhiễm tay chân miệng

Con trai mắc tay chân miệng hai lần trong một tháng, vợ chồng chị Nguyễn Thị Minh, 35 tuổi, phải dùng gần hết ngày phép và nghỉ không lương để thay nhau chăm con.

Gia đình chị Minh sống ở TP HCM. Bé Tôm, 18 tháng tuổi, con trai anh chị, mắc tay chân miệng lần đầu vào đầu tháng 8, khi đang đi nhà trẻ. Bé sốt, chảy nước dãi, loét miệng và nổi phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân. Kết quả xét nghiệm xác định tác nhân là Coxsackievirus A16. Bác sĩ cho bé điều trị triệu chứng và theo dõi tại nhà. Sau 7 ngày, các biểu hiện giảm dần rồi hết.

Một tuần sau khi trở lại lớp, bé lại sốt, loét miệng, nổi phỏng nước ở mông, kẽ ngón tay và ngón chân. Lần này, xét nghiệm cho thấy bé nhiễm Enterovirus 71 (EV71), độ 1. Bé tiếp tục được chăm sóc tại nhà. Bác sĩ lưu ý EV71 có thể liên quan các biến chứng thần kinh, tim mạch và hô hấp, gia đình cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay nếu sốt cao khó hạ, giật mình nhiều lần, run tay chân, ngồi không vững hoặc đi loạng choạng.

Một đồng nghiệp của chị Minh từng có con mắc tay chân miệng do EV71, chuyển từ độ 1 lên độ 3 trong một ngày và bị biến chứng viêm não. Lo con trai diễn tiến tương tự, vợ chồng chị chia ca ở nhà theo dõi. Trong 23 ngày bé nghỉ học qua hai đợt bệnh, chị dùng 6 ngày phép năm và nghỉ không lương 3 ngày. Chồng chị, một kỹ sư cơ khí, dùng 7 ngày phép và cũng nghỉ không lương 3 ngày.

Bé đau do loét miệng và ăn uống kém, nên cha mẹ chuẩn bị cháo mềm, nước và trái cây, kiên trì đút từng thìa nhỏ. Chị chụp lại các biểu hiện của con để trao đổi với bác sĩ, còn hai vợ chồng thay nhau thức ban đêm nhằm tránh bỏ sót dấu hiệu bất thường.

Đến ngày thứ 10 của lần mắc thứ hai, bé hết loét miệng, các nốt phỏng khô, ăn tốt hơn và được bác sĩ xác nhận đã khỏi bệnh. Dù vậy, gia đình vẫn cho bé nghỉ thêm vài ngày mới trở lại lớp. Chị Minh cho biết việc thay nhau nghỉ làm làm giảm thu nhập và ảnh hưởng đến đánh giá công việc cuối năm, song hai vợ chồng chưa yên tâm gửi con đi học ngay. Từ đó đến nay, chị Minh mong có thêm biện pháp giúp trẻ giảm nguy cơ mắc tay chân miệng nặng.

Ngày 2/10, bé Tôm tái nhiễm tay chân miệng lần ba khi đi học trở lại được ba tuần. "Hôm nay con đã bị bệnh và theo dõi tại nhà được 7 ngày, vợ chồng tôi không thể nghỉ làm, phải nhờ hai bà nội ngoại vào trông giúp", chị Minh chia sẻ.

Theo bác sĩ Nguyễn Đức Bá Đạt, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, bệnh tay chân miệng do nhiều loại virus đường ruột gây ra. Miễn dịch sau một lần mắc chủ yếu bảo vệ trước tác nhân đã gây bệnh, nên trẻ vẫn có thể mắc lại khi tiếp xúc với loại virus khác. Trường hợp bé Tôm lần đầu nhiễm Coxsackievirus A16, lần sau nhiễm EV71 là ví dụ cho tình trạng này.

Virus gây bệnh lây qua đường tiêu hóa, dịch tiết, dịch từ phỏng nước, phân của người bệnh và các bề mặt nhiễm mầm bệnh. Tại nhà trẻ, trẻ thường tiếp xúc gần, đưa tay hoặc đồ chơi vào miệng và chưa có kỹ năng vệ sinh tốt, nên bệnh dễ lan trong lớp rồi truyền sang gia đình.

Theo Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP HCM, trong tuần 14-20/9, thành phố ghi nhận 1.283 ca tay chân miệng, tăng 47% so với trung bình 4 tuần trước. Lũy kế từ đầu năm đến hết tuần 38 là 35.121 ca.

EV71 là tác nhân thường liên quan các trường hợp tay chân miệng nặng. Một số trẻ ban đầu chỉ sốt nhẹ, ít tổn thương ngoài da nhưng có thể nhanh chóng xuất hiện biến chứng thần kinh, suy hô hấp hoặc suy tuần hoàn. Vì vậy, mức độ nổi ban không phản ánh đầy đủ nguy cơ của bệnh.

Trẻ được bác sĩ cho theo dõi tại nhà cần nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, nguội và dùng thuốc đúng hướng dẫn. Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu sốt cao khó hạ, giật mình nhiều lần, run tay chân, nôn nhiều, thở bất thường, lừ đừ hoặc ăn uống giảm rõ rệt.

Để hạn chế lây nhiễm, trẻ và người chăm sóc cần rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, nhất là trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, thay tã hoặc tiếp xúc với dịch tiết. Gia đình và nhà trường cần làm sạch đồ chơi, tay nắm cửa, mặt bàn và những bề mặt trẻ thường chạm. Trẻ mắc bệnh nên nghỉ học, hạn chế tiếp xúc với trẻ khác và chỉ trở lại lớp theo hướng dẫn của cơ sở y tế.

Vaccine phòng tay chân miệng do EV71 được Bộ Y tế cấp phép ngày 17/3 và được Hệ thống Tiêm chủng VNVC bắt đầu triển khai tiêm tại Việt Nam từ ngày 25/9. Phụ huynh có thể cho trẻ tiêm vaccine tại các trung tâm của VNVC trên toàn quốc. Bác sĩ Đạt cho biết sau gần một tuần triển khai tiêm vaccine tay chân miệng, gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc đã triển khai tiêm gần 30.000 mũi, hàng chục nghìn phụ huynh đăng ký tiêm cho con.

Vaccine tay chân miệng dành cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi, với lịch 2-3 mũi tùy độ tuổi bắt đầu tiêm. Vaccine giúp phòng chủng gây bệnh tay chân miệng nặng nhất EV71, không bảo vệ trước các chủng virus khác thường nhẹ hơn như Coxsackievirus A16, A16, A10... cũng gây tay chân miệng. Do đó, trẻ đã tiêm vẫn cần duy trì vệ sinh và được theo dõi khi có dấu hiệu nghi bệnh.