Bị tắc ruột nên ăn uống như thế nào để hồi phục?

Tắc ruột là tình trạng lòng ruột bị bít tắc một phần hoặc hoàn toàn ở ruột non hoặc ruột già, làm gián đoạn quá trình lưu thông của thức ăn, dịch, khí trong đường tiêu hóa. Người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, nôn mửa, khó đi đại tiện, căng tức bụng... Nếu không được xử trí kịp thời có thể dẫn đến vỡ ruột.

Theo ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn theo từng giai đoạn để giảm gánh nặng cho đường ruột, hạn chế nguy cơ tái phát.

Thức ăn lỏng, mềm, dễ tiêu hóa

Trong giai đoạn đầu khi ruột còn nhạy cảm, người bệnh nên ăn món mềm, lỏng, dễ tiêu như cháo loãng, súp, canh, bột dinh dưỡng, ngũ cốc... Các thực phẩm này cần nấu chín, hầm nhừ hoặc xay mịn để người bệnh dễ nuốt, hạn chế tình trạng bã thức ăn còn sót lại trong lòng ruột.

Nguồn protein dễ hấp thụ

Khi hệ tiêu hóa dần ổn định, người bệnh cần tăng cường protein để hỗ trợ phục hồi mô, tăng cường sức khỏe tổng thể. Lựa chọn thực phẩm giàu protein dễ tiêu như thịt nạc băm nhỏ, cá hấp hoặc luộc, trứng hấp, đậu phụ. Tránh loại thịt dai hoặc nhiều mỡ vì dễ gây đầy bụng, khó tiêu.

Rau củ quả chín

Rau củ cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất thiết yếu, tuy nhiên cần sử dụng đúng cách. Ưu tiên rau củ nấu chín như bí đỏ, cà rốt, mướp, bầu, quả chín như chuối, đu đủ, bơ, dưa gang. Hạn chế rau sống, thực phẩm nhiều chất xơ thô hoặc khó tiêu (rau già, xơ cứng) vì có thể làm tăng nguy cơ tắc nghẽn trở lại.

Thực phẩm chứa lợi khuẩn

Một số thực phẩm như sữa chua ít béo, không đường có thể hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Người bệnh chỉ nên sử dụng khi hệ tiêu hóa đã ổn định, dung nạp tốt. Với người không dung nạp lactose hoặc đang có triệu chứng tiêu hóa, cần thận trọng khi dùng chế phẩm từ sữa.

Bổ sung nước, chất điện giải

Nước giúp làm mềm khối thức ăn, hỗ trợ nhu động ruột. Người bệnh nên uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 1,5-2 lít tùy thể trạng), có thể bổ sung thêm nước canh, nước ép rau củ quả hoặc dung dịch điện giải theo hướng dẫn của bác sĩ. Uống từng ngụm nhỏ trong ngày, tránh uống quá nhiều cùng lúc để hạn chế gây chướng bụng.

Bác sĩ Duy Tùng khuyên người bệnh không bỏ bữa hay ăn uống thất thường, nên ăn chậm, nhai kỹ để thức ăn được nghiền nhỏ trong khoang miệng, giảm gánh nặng cho dạ dày và ruột, hạn chế hình thành bã thức ăn. Người bệnh có thể chia nhỏ thành 5-6 bữa trong ngày. Áp lực lên ruột sẽ được giảm, từ đó hạn chế cảm giác đầy bụng sau ăn.

Những bài tập như đi bộ, yoga hoặc đạp xe đạp kích thích nhu động ruột. Ngủ đủ giấc, tâm trạng thoải mái cũng góp phần duy trì hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Nếu xuất hiện tình trạng đau bụng dữ dội kèm theo triệu chứng như sốt, nôn mửa dai dẳng, chướng bụng, khô môi, táo bón lâu ngày, không xì hơi được... cần đến ngay cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.

Theo bác sĩ, chế độ dinh dưỡng ở người bị tắc ruột cần được cá thể hóa theo nguyên nhân, mức độ bệnh, giai đoạn điều trị. Việc khám và tư vấn chuyên khoa giúp xây dựng chế độ ăn phù hợp, đảm bảo an toàn.