Bác sĩ chỉ cách nhận diện ung thư phổi từ cơn ho

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết hầu hết các cơn ho do những bệnh lý khác sẽ khỏi trong vài tuần, nhưng ho do ung thư phổi là mạn tính, thường kéo dài hơn 8 tuần.

Bác sĩ Dũng chỉ ra các đặc điểm của cơn ho cảnh báo ung thư phổi gồm:

Ho khan có đờm: Khối u phát triển có thể làm thu hẹp đường thở, cản trở khả năng tống xuất chất nhầy ra ngoài. Kết quả vi trùng tích tụ trong phổi gây viêm phế quản, viêm phổi, ho. Người bệnh ho từng cơn kèm dịch nhầy hoặc không, khạc đờm liên tục, một số trường hợp ho ra máu.

Ho kèm cảm giác ngứa cổ họng: Bệnh nhân luôn trong trạng thái bị kích ứng vùng cổ do đờm nhầy tích tụ liên tục, dẫn đến ho không dứt kèm ngứa cổ họng do dịch nhầy.

Ho xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày: Khác với cơn ho trào ngược thường xuất hiện lúc đói hoặc sau khi ăn, ho dị ứng xảy ra khi cổ họng bị kích ứng, bệnh nhân ung thư phổi có thể ho mọi lúc, ngay cả ban đêm, làm giảm chất lượng giấc ngủ.

Ho dai dẳng gây mệt mỏi: Khối u kích ứng đường thở và kích hoạt phản xạ ho, tích tụ dịch gây tràn dịch màng phổi, biểu hiện bằng những cơn ho kèm khó thở, đau ngực. Ho do ung thư phổi kéo dài không giảm thường kèm theo triệu chứng nôn ói, đau đầu, chóng mặt, căng cơ, tiểu nhiều do giảm khả năng kiểm soát bàng quang, từ đó gây mệt mỏi.

Bên cạnh ho, một số dấu hiệu sớm gợi ý ung thư phổi bao gồm giảm cân không chủ ý, mất cảm giác thèm ăn, khó khăn khi hoạt động thể chất, đau ngực (đặc biệt khi ho, hít thở sâu hoặc cười), khàn giọng, thở khò khè...

Theo bác sĩ Dũng, khi xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo trên, người bệnh nên đi khám để được tư vấn tầm soát ung thư phổi. Tầm soát giúp phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, có nhiều lựa chọn điều trị, tăng khả năng chữa khỏi. Một số phương pháp tầm soát gồm:

Chụp X-quang phổi: Hầu hết các khối u phổi xuất hiện trên hình ảnh X-quang dưới dạng một khối màu xám trắng. Tuy nhiên, phương pháp này không cho ra chẩn đoán chính xác vì khó phân biệt ung thư với các bệnh lý khác, ví dụ như áp xe phổi (ổ mủ hình thành trong phổi), theo bác sĩ Dũng.

Chụp cắt lớp vi tính lồng ngực liều thấp: Khi phát hiện nốt phổi nghi ngờ, bác sĩ có thể đánh giá kích thước, hình dạng, tốc độ thay đổi theo thời gian để quyết định theo dõi hay chỉ định người bệnh thực hiện thêm các xét nghiệm cần thiết.

Nội soi phế quản: Thủ thuật này giúp bác sĩ quan sát bên trong phổi. Một ống nội soi có đầu gắn đèn và thấu kính hoặc camera nhỏ được đưa vào mũi hoặc miệng, xuống cổ họng, vào khí quản, qua đường dẫn khí của phổi, soi rõ bất thường nếu có.

Xét nghiệm tế bào đờm: Trong đờm chứa các tế bào bong ra của phổi, phế quản, khí quản, đường hô hấp trên. Bác sĩ sử dụng mẫu đờm (chất nhầy khi người bệnh ho) để xem dưới kính hiển vi nhằm kiểm tra các tế bào ung thư.

Sinh thiết phổi: Các mẫu mô phổi được lấy ra (bằng kim sinh thiết đặc biệt hoặc trong khi phẫu thuật) để xác định xem có phải ung thư hay không.

Bác sĩ Dũng khuyến cáo mỗi người không nên chủ quan với tình trạng ho kéo dài, nhất là khi kèm khó thở, đau ngực, khàn tiếng, sụt cân hoặc ho ra máu. Người có nguy cơ cao như hút thuốc lá, tiếp xúc thường xuyên với khói bụi, hóa chất độc hại hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi nên tầm soát định kỳ mỗi năm để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Nhờ các phương tiện chẩn đoán hiện đại, nhiều trường hợp ung thư phổi được phát hiện khi khối u còn nhỏ, giúp điều trị ít xâm lấn, bảo tồn chức năng phổi và nâng cao chất lượng sống.