Ba loại thực phẩm bổ gan, thận khi trời lạnh

Thời điểm giữa mùa xuân, nhiệt độ ngoài trời thường giảm đột ngột vào ban đêm và sáng sớm khiến cơ thể phản ứng bằng cách co mạch ngoại vi để hạn chế thất thoát nhiệt. Sự thay đổi này làm tăng nhu cầu chuyển hóa năng lượng để duy trì thân nhiệt ổn định. ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết đây là giai đoạn gan và thận chịu áp lực lớn hơn trong quá trình chuyển hóa, đào thải chất độc. Mỗi người nên ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa, chất xơ, vi chất trong khẩu phần ăn hằng ngày để tốt cho những cơ quan này.

Mè đen

Mè đen chứa axit béo không bão hòa, vitamin E, canxi, hợp chất chống oxy hóa, bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa đồng thời hỗ trợ ổn định chức năng của mạch máu, hệ xương khớp. Loại hạt này có tác dụng nhuận tràng, hỗ trợ phòng táo bón, nhất là khi thời tiết chuyển lạnh khiến nhiều người uống ít nước và giảm vận động. Người trưởng thành có thể sử dụng 15-30 g một ngày (tương đương 1-2 thìa canh) để tránh dư thừa calo, không gây rối loạn tiêu hóa.

Hạt dẻ

Tinh bột, vitamin nhóm B và chất xơ trong hạt dẻ cung cấp năng lượng cho cơ thể. Vitamin nhóm B tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng, giảm cảm giác mệt mỏi khi thời tiết thay đổi. Một số khoáng chất như kali trong thực phẩm tốt cho sức khỏe tim mạch. Ăn hạt dẻ 2-3 lần mỗi tuần tùy theo nhu cầu năng lượng của mỗi người có thể giúp thân nhiệt luôn duy trì ổn định.

Khoai mỡ

Khoai mỡ chứa chất nhầy tự nhiên (mucin), chất xơ hòa tan, có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày, hỗ trợ tiêu hóa. Thực phẩm này phù hợp với người có dạ dày nhạy cảm hoặc dễ bị đầy bụng, khó tiêu khi thời tiết trở lạnh. Khoai mỡ hấp, hầm xương còn giàu carbohydrate hấp thu chậm để duy trì năng lượng ổn định, hạn chế hạ đường huyết. Người suy thận mạn cần kiểm soát liều lượng khoảng 100-150 g một bữa, vì khoai mỡ có chứa kali khi tích tụ nhiều sẽ gây quá tải cho thận.

Ngoài các thực phẩm trên, tỏi, nghệ hay bưởi, việt quất, quả hạch, ngũ cốc nguyên hạt... cũng cung cấp chất xơ, vitamin, chống oxy hóa hỗ trợ sức khỏe gan. Uống đủ nước mỗi ngày, tốt nhất là nước ấm khi trời lạnh để loại bỏ độc tố trong cơ thể, giúp gan, thận khỏe hơn. Hạn chế các loại nước ngọt đóng chai, thức uống nhiều đường, thức ăn nhiều chất béo, đường, muối, thực phẩm chế biến sẵn.

Bác sĩ Tùng lưu ý không nên uống rượu để giữ ấm cơ thể từ bên trong. Uống rượu bia giải phóng các chất độc hại gây tổn thương gan, tăng nguy cơ dẫn tới bệnh xơ gan. Mỗi người nên giữ ấm các vùng cơ thể nhạy cảm như tai, cổ, ngực, tay chân, vùng bụng trước khi ra ngoài trời. Uống trà thảo dược (trà gừng, trà atiso, trà hoa cúc...) có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tăng cường chức năng gan, thận.

Để giảm nguy cơ mắc các bệnh lý về gan thận, cần kết hợp lối sinh hoạt lành mạnh, dinh dưỡng khoa học. Giữ thói quen tập thể dục ít nhất 30 phút một ngày, 150 phút mỗi tuần để kiểm soát cân nặng cơ thể, cải thiện nồng độ men gan.

Để phòng ngừa suy gan và thận, bác sĩ Duy Tùng khuyên người bệnh nên khám sức khỏe và kiểm tra định kỳ. Từ đó, bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng, bổ sung vitamin và khoáng chất phù hợp với từng thể trạng. Bổ sung thêm các tinh chất thiên nhiên như s.marianum (chiết xuất cây kế sữa) và wasabia japonica (chiết xuất từ phần thân rễ của cây wasabia, được trồng chủ yếu tại Nhật Bản) hỗ trợ kiểm soát hoạt động của tế bào kupffer (đại thực bào thường trú ở gan), tăng khả năng giải độc, hạ men gan.