Thời tiết Tết thường nóng ẩm, sinh hoạt thay đổi, chế độ ăn uống đa dạng có thể trở thành tác nhân kích hoạt đợt cấp bệnh hô hấp. Theo BS.CKII Mã Thanh Phong, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, mục tiêu quan trọng nhất với người bệnh là duy trì những thói quen sinh hoạt hợp lý để phổi ít bị tác động trong những ngày Tết.
Chế độ ăn nhiều chất béo, chiên rán và gia vị cay có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản, từ đó kích thích ho, khò khè, khó thở ở người hen hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Ăn quá nhiều bánh mứt, đồ ngọt trong thời gian ngắn dễ làm rối loạn chuyển hóa, khó kiểm soát đường huyết, ảnh hưởng gián tiếp đến hệ miễn dịch và khiến các triệu chứng hô hấp khó kiểm soát hơn.
Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) khuyến cáo người mắc bệnh hô hấp mạn nên ưu tiên thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như rau xanh, trái cây tươi, đồng thời hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ để giảm phản ứng viêm và kích ứng đường thở. Trong những ngày Tết, ăn uống điều độ, chia nhỏ bữa, uống đủ nước ấm và hạn chế rượu bia, tốt cho tiêu hóa, niêm mạc hô hấp được giữ ẩm, giảm nguy cơ ho và khó thở.
Dịp Tết thường có các hoạt động ngoài trời, lễ hội, đốt pháo hoa, thắp hương nhiều - những nguồn phát sinh khói và bụi mịn có thể gây kích ứng mạnh với đường thở nhạy cảm. Bác sĩ Phong khuyên người bệnh nên hạn chế tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi, đeo khẩu trang phù hợp khi ra ngoài, chọn thời điểm ít đông người để đi chúc Tết. Ưu tiên không gian thông thoáng, sạch sẽ trong sinh hoạt gia đình.
Rối loạn giấc ngủ có thể làm suy giảm miễn dịch và khiến các triệu chứng hô hấp trở nên khó kiểm soát hơn, đặc biệt ở người mắc bệnh mạn tính. Người bệnh duy trì giấc ngủ đủ, đều đặn, tránh sử dụng rượu bia hoặc chất kích thích trước khi ngủ, giữ phòng ngủ thoáng mát.
Bác sĩ lưu ý người bệnh tuân thủ điều trị duy trì theo đơn, không tự ý ngưng thuốc dù triệu chứng cải thiện. Chuẩn bị sẵn thuốc mang theo khi đi xa, theo dõi sát các dấu hiệu như ho tăng, khó thở, thở khò khè hay mệt bất thường giúp phát hiện sớm đợt cấp bệnh phổi mạn tính và xử trí kịp thời.
