Thực trạng đáng báo động
Dọc theo những con phố tấp nập của Hà Nội, không khó để bắt gặp những quầy hàng xiên que bày bán tràn lan trên vỉa hè, từ cổng trường học, khu chợ cho đến những góc phố đông người qua lại. Những chiếc xe đẩy cũ kĩ, tủ kính bám đầy bụi, những khay đựng thực phẩm không được che đậy cẩn thận, mặc sức hứng khói bụi từ dòng xe cộ nườm nượp qua lại.
Các loại thực phẩm xiên que như thịt xiên nướng, xúc xích, chả cá, hồ lô, bò viên... được chất đống trong những khay nhựa cũ, đôi khi không có đá lạnh bảo quản. Một số người bán dùng tay trần cầm nắm thực phẩm, đôi khi vừa nhận tiền, vừa tiếp tục chế biến mà không hề rửa tay. Không ít trường hợp, xiên que được nướng trên bếp than đen kịt, khói bốc lên nghi ngút, dầu mỡ chảy xuống bốc mùi khét lẹt, gây mất vệ sinh và ô nhiễm không khí nghiêm trọng.
 |
Các loại xiên nướng không đảm bảo an toàn bán đầy đường phố |
Nhiều cơ sở còn sử dụng phẩm màu công nghiệp, chất bảo quản không an toàn hoặc dầu ăn tái sử dụng nhiều lần, gây nguy cơ lớn đến sức khỏe. Một số nghiên cứu cho thấy, thực phẩm chế biến không đảm bảo vệ sinh có thể chứa vi khuẩn E.coli, Salmonella - nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa, thậm chí có nguy cơ dẫn đến bệnh ung thư nếu tiêu thụ lâu dài.
Những xiên nướng vàng ươm, óng ánh dưới ánh lửa than không chỉ hấp dẫn bởi mùi thơm đặc trưng mà còn bởi giá rẻ và sự tiện lợi. Nhưng liệu chúng có thực sự an toàn? Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), nhiều hàng quán bán xiên nướng ven đường không đảm bảo vệ sinh, tiềm ẩn nguy cơ gây hại lâu dài cho sức khỏe người tiêu dùng.
Để bảo vệ sức khỏe, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo người tiêu dùng nên: Lựa chọn quán ăn sạch sẽ,ưu tiên những nơi có khu vực nướng sạch, nhân viên dùng bao tay, có nguồn thực phẩm rõ ràng; tránh các hàng quán có xiên nướng màu sắc bất thường, mùi hôi, hoặc dầu chiên đen sậm, nhiều cặn; hạn chế ăn tại các khu vực nhiều xe cộ, khói bụi; tăng cường sức đề kháng, duy trì thói quen ăn uống lành mạnh và bổ sung vitamin giúp hệ miễn dịch tốt hơn. Và tốt nhất nên tự làm tại nhà vì nướng xiên tại nhà với nguyên liệu tươi sống sẽ an toàn hơn.
Dù đã có nhiều cảnh báo từ các cơ quan chức năng, tình trạng kinh doanh thực phẩm xiên bẩn vẫn diễn ra phổ biến. Lực lượng quản lí thị trường nhiều lần phát hiện các vụ nhập lậu thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, thịt hư hỏng, thậm chí sản phẩm có dấu hiệu tẩm ướp hóa chất để tạo màu bắt mắt.
Theo kết quả thanh kiểm tra của ngành y tế, nhiều hàng quán vỉa hè không hề có giấy phép kinh doanh hay chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm. Các món ăn được chế biến trong điều kiện mất vệ sinh, không được bảo quản đúng cách, bày bán ngay sát lòng đường, đầy bụi bẩn và vi khuẩn từ môi trường xung quanh.
Cảnh báo
Bộ Y tế đã nhiều lần đưa ra cảnh báo về tác hại của thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, đặc biệt là các loại thực phẩm đường phố như xiên que. Chuyên gia của Cục an toàn Thực phẩm nhấn mạnh việc tiêu thụ thực phẩm kém vệ sinh, đặc biệt là nướng “xiên bẩn” có thể gây ra nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe như: Ngộ độc thực phẩm gây đau bụng, tiêu chảy, nôn ói cấp tính, nhiễm khuẩn đường ruột từ các vi khuẩn như E.coli, Salmonella, tụ cầu khuẩn… dẫn đến rối loạn tiêu hóa kéo dài, tích tụ độc tố lâu dài. Đặc biệt người tiêu dùng có thể nhiễm kí sinh trùng nếu thịt không được nướng chín kĩ hoặc nguyên liệu từ động vật nhiễm bệnh.
Mới đây Cục An toàn Thực phẩm phát đi cảnh báo về các loại xiên “bẩn”: “Sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, thịt ôi thiu, hỏng hoặc thực phẩm đông lạnh kém chất lượng; tẩm ướp phụ gia, phẩm màu, gia vị rẻ tiền để che mùi ôi thiu hoặc tăng độ đậm đà nhân tạo; dùng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, tạo ra các chất gây hại cho sức khỏe; chế biến và bán ở nơi bụi bẩn, không che chắn, gần mặt đường, thiếu vệ sinh; dụng cụ nướng (vỉ nướng, que xiên, khay đựng…) không được vệ sinh sạch sẽ, dễ nhiễm khuẩn; nướng tại những nơi bụi bặm, sát mặt đường, không che chắn, dẫn đến thực phẩm bị nhiễm bụi bẩn và vi khuẩn từ không khí; người bán không đảm bảo quy chuẩn vệ sinh cá nhân như không đeo găng tay, khẩu trang khi chế biến”.
Cần giải pháp mạnh mẽ hơn
Trước thực trạng đáng lo ngại này, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế Hà Nội tổ chức kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, dầu mỡ chiên rán thực phẩm, đặc biệt đối với các mặt hàng thịt nướng, xiên que, đồ ăn nhanh.
Theo đó tổ chức kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, phụ gia thực phẩm, dầu mỡ chiên rán thực phẩm, đặc biệt đối với các mặt hàng thịt nướng, xiên que, đồ ăn nhanh… tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, thức ăn xung quanh trường học. Xử lí nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; huy động sự tham gia của các cấp chính quyền, đoàn thể và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức an toàn thực phẩm, các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho chủ cơ sở, người kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố.
Về phía người tiêu dùng, cần trang bị cho mình kiến thức cơ bản về an toàn thực phẩm, tránh ham rẻ mà mua những sản phẩm kém chất lượng. Hãy lựa chọn những địa điểm bán hàng uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và đảm bảo vệ sinh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
