Anh P.T.B (24 tuổi, quê Hà Giang) là một kỹ sư phần mềm vừa được các y bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cứu chữa, khôi phục lá phổi trái xẹp hoàn toàn.
Anh B. vào viện vì ho kéo dài khò khè và cảm giác khó thở. Bác sĩ chẩn đoán anh B. mắc bệnh lao phổi và điều trị theo phác đồ.
Tuy nhiên, gần đây, B. thấy đau ngực, khó thở nhiều hơn. Khi khám kiểm tra, bác sĩ kết luận biến chứng hẹp phế quản gốc bên trái.
Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai và các bác sĩ chẩn đoán đoạn phế quản bị hẹp dài nằm ở bên trái, tổn thương phổi xẹp hoàn toàn. Bệnh nhân đối diện với nguy cơ sống với một phổi suốt quãng đời còn lại.
Tiến sĩ, bác sĩ Ngô Gia Khánh, Trưởng khoa Phẫu thuật Lồng ngực và mạch máu (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, đây là một ca xẹp phổi vô cùng phức tạp với những thách thức lớn. Đoạn phế quản hẹp nằm sâu sau tim, bị che khuất bởi động mạch chủ và động mạch phổi - vùng được mệnh danh là "tam giác tử thần" của lồng ngực. Dù chỉ một nhát cắt lệch 1mm, bệnh nhân có thể tử vong do chảy máu ồ ạt.
Đây là tổn thương vô cùng hiếm gặp do lao. Các báo cáo trên thế giới cũng chỉ ở mức độ báo ca lâm sàng hoặc chùm bệnh số lượng nhỏ.
Đối diện với trường hợp bệnh nhân trẻ, tiên lượng trong tương lai khó nên các bác sĩ đã hội chẩn, bàn bạc đưa ra chiến lược phẫu thuật. Tuy nhiên, cuộc mổ này phức tạp tiềm ẩn rất nhiều rủi ro.
Trên hình ảnh phim chụp, phổi đã xẹp hoàn toàn. Các bác sĩ nhận thấy không có dấu hiệu viêm nhiễm hay áp xe hoại tử phổi – đây là một dấu hiệu quan trọng giúp ca mổ có thể thành công.
Khi quyết định phẫu thuật, việc chọn mổ nội soi hay mổ mở cũng được “nâng lên đặt xuống" nhiều lần. Cuối cùng, ê-kíp chọn phẫu thuật nội soi – một kỹ thuật ít xâm lấn, với mục đích thăm dò và đánh giá tổn thương một cách trực tiếp qua vết mổ nhỏ, không cần phải cắt một vết mổ lớn.
| Bác sĩ cân nhắc so sánh 2 phương pháp phẫu thuật | ||
| Tiêu chí | Mổ mở truyền thống | Phẫu thuật nội soi |
| Thời gian phục hồi | 7–10 ngày | 3–5 ngày (giảm 50%) |
| Vết mổ | Sẹo dài 15–20cm | 3 lỗ nhỏ 5–10mm (thẩm mỹ) |
| Tỷ lệ thành công | 70–80% | 98% |
Ngày 17/3, ca phẫu thuật đã được tiến hành. Các bác sĩ cắt bỏ đoạn phế quản hẹp và tỉ mỉ đấu nối phế quản. Khi việc khâu nối hoàn thành, lá phổi trái của nam thanh niên dần dần nở lại, khôi phục chức năng như cũ. Cả ê-kíp đều ngỡ ngàng, xúc động khi chứng kiến một lá phổi tưởng chừng như đã “chết” có thể hồi phục. Một tuần sau mổ, sức khỏe của bệnh nhân gần như phục hồi hoàn toàn.
Bệnh nhân không còn cảm giác khó thở, tức ngực, có thể trở lại với công việc và cuộc sống bình thường. Các bác sĩ kiểm tra trên phim chụp sau mổ toàn bộ phổi trái đã nở lại bình thường. Sau 8 ngày, bệnh nhân được bác sĩ cho xuất viện.
Tiến sĩ Ngô Gia Khánh chia sẻ, đây là ca đầu tiên được thực hiện thành công tại Việt Nam. Thành công này mở ra cơ hội cho hàng nghìn bệnh nhân hẹp phế quản do lao hoặc do u.
Ca mổ này thực sự là một thử thách không nhỏ đối với toàn bộ ê-kíp y bác sĩ, đặc biệt là đội ngũ gây mê và phẫu thuật viên. Họ phải phối hợp nhịp nhàng, ăn ý.
Bệnh nhân có tình trạng viêm dính do lao phổi và tổn thương phế quản gốc trái sát gốc trên một đoạn dài đã tạo ra một phẫu trường sâu và đầy khó khăn. Các mô xung quanh, bao gồm các tổ chức bị viêm và xơ hóa, vướng víu vào vùng phẫu thuật, khiến công việc của phẫu thuật viên càng thêm phức tạp.
Ê-kíp bác sĩ gây mê phải đảm bảo việc thông khí cô lập hoàn toàn phổi bên trái, tránh để không khí xâm nhập vào phổi bị tổn thương trong suốt quá trình phẫu thuật và duy trì hoạt động phổi bên đối diện ổn định để bệnh nhân không bị thiếu oxy và gặp nguy hiểm trong suốt quá trình mổ.
