Ung thư buồng trứng 'ẩn' trong u quái

Bà Thu, 59 tuổi, có u quái kích thước 13 cm ở buồng trứng, bên trong chứa u ung thư.

Bà Thu từ Mỹ về Việt Nam thăm người thân kết hợp khám sức khỏe tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. Siêu âm ổ bụng ghi nhận bà có u buồng trứng kích thước 13x13x13,5 cm, tử cung có nhiều nhân xơ và các khối polyp, nội mạc tử cung dày bất thường.

U kích thước lớn xuất hiện ở buồng trứng phụ nữ đã mãn kinh nên BS.CKI Ừng Quốc Thường, Trung tâm Sản Phụ khoa, chỉ định xét nghiệm sinh hóa u buồng trứng. Kết quả nguy cơ ác tính thấp trên phụ nữ mãn kinh (Low risk) khoảng 21%. Chụp MRI vùng chậu cho thấy hình ảnh buồng trứng trái nghi u quái trưởng thành. Bác sĩ chỉ định bà Thu phẫu thuật để loại bỏ khối u và đánh giá toàn diện.

Sau gần 3 giờ, toàn bộ tử cung, hai phần phụ và khối u buồng trứng được êkíp đưa ra ngoài nguyên vẹn. Bác sĩ xẻ u kiểm tra, bên trong khối u chứa mô mỡ, tóc, dịch là những thành phần thường gặp của u quái; bên cạnh đó còn phát hiện nhiều khối mô sùi nghi ngờ khả năng ác tính cao. Do đó, êkíp quyết định phẫu thuật triệt để gồm cắt mạc nối lớn, lấy phúc mạc rãnh đại tràng để đánh giá sau mổ.

Mẫu mô lấy từ khối u được êkíp giải phẫu bệnh xử lý, cắt thành các lát rất mỏng rồi nhuộm HE quan sát dưới kính hiển vi phát hiện ung thư biểu mô tế bào vảy sừng hóa phát sinh trên u quái trưởng thành, giai đoạn T1a. Phạm vi u còn khu trú ở buồng trứng bên trái, vỏ bọc còn nguyên vẹn không có tế bào ác tính ở dịch ổ bụng, mạc nối lớn và phúc mạc chưa ghi nhận tế bào lạ.

Bác sĩ Thường cho hay khoảng 0,17-2% các trường hợp u quái dạng nang trưởng thành của buồng trứng tiến triển thành ác tính. Trong đó, 80% là chuyển dạng ung thư biểu mô tế bào vảy như bà Thu.

"Khối u ban đầu có thể là u quái trưởng thành nhưng một vùng mô bên trong theo thời gian biến đổi bất thường, từ đó hình thành tế bào ung thư", bác sĩ Thường giải thích, thêm rằng trường hợp này ít gặp. Quá trình biến đổi này thường diễn tiến âm thầm, nguy cơ cao hơn ở phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh.

Bà Thu phát hiện bệnh ở giai đoạn I có tiên lượng tốt hơn đáng kể so với bệnh nhân ở các giai đoạn II, III, IV và đã được phẫu thuật triệt để. Sau phẫu thuật, bà được các bác sĩ sản phụ khoa và chuyên khoa ung bướu tiếp tục theo dõi.

Ung thư buồng trứng thường gặp trong các loại ung thư phụ khoa, sau ung thư vú và cổ tử cung, tỷ lệ tử vong cao và tiên lượng xấu. Nguyên nhân chưa rõ, các yếu tố nguy cơ có thể liên quan di truyền, sinh sản và môi trường.

Bệnh thường tiến triển âm thầm, khó phát hiện sớm. Bác sĩ Thường khuyến cáo phụ nữ lưu ý các dấu hiệu như bụng lớn dần, đầy hơi, đau bụng, khó tiêu, táo bón, đau lưng, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, tiểu nhiều lần hoặc không tự chủ, ra máu tử cung bất thường, bụng trướng. Phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ, thực hiện siêu âm, xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh khi có chỉ định.