Vừa uống nước đã buồn tiểu có phải thận yếu?
Nhanh buồn tiểu sau uống nước là phản xạ bình thường; đáng lo ngại là chứng đa niệu khi lượng nước tiểu vượt quá ba lít mỗi ngày.
"Uống nước chưa đầy nửa tiếng đã muốn đi vệ sinh, liệu có phải cơ thể không giữ được nước?", nhiều người thường có chung nỗi lo này, thậm chí thấy mình liên tục đi tiểu sau khi uống nước liền sợ thận có vấn đề.
Bác sĩ Liu Boren, chuyên gia y tế tại Đài Loan (Trung Quốc) cho biết, cảm giác buồn tiểu nhanh đôi khi chỉ là phản xạ điều hòa nước bình thường của cơ thể; điều thực sự cần lưu tâm là "tổng lượng nước tiểu trong ngày có tăng bất thường hay không".
Buồn tiểu nhanh không có nghĩa là nước vừa uống đã bị thải ra ngay
Bác sĩ Liu Boren chia sẻ trên trang cá nhân câu chuyện về một nữ bệnh nhân từng đến khám vì cứ uống nước chưa đầy 30 phút là muốn đi vệ sinh. Cô luôn lo lắng cơ thể "uống bao nhiêu, xả bấy nhiêu" và hoàn toàn không giữ được nước.
Bác sĩ Liu Boren giải thích, nước sau khi vào đường tiêu hóa sẽ được hấp thu vào máu, sau đó thận căn cứ vào tình trạng nước, muối khoáng và hormone của cơ thể tại thời điểm đó để quyết định lượng nước nào cần giữ lại, lượng nào cần đào thải. Trong đó, hormone kháng bài niệu (ADH) đóng vai trò điều hòa then chốt: khi cơ thể thiếu nước, ADH tăng tiết giúp thận tái hấp thu nhiều nước hơn; ngược lại, khi uống nhiều nước trong thời gian ngắn, ADH bị ức chế, thận sẽ nhanh chóng đào thải lượng nước dư thừa ra ngoài.
Do đó, việc nhanh buồn tiểu sau khi uống không đồng nghĩa với việc "nước vừa vào miệng đã chảy thẳng ra bàng quang". Trường hợp bàng quang vốn đã tích tụ sẵn một lượng nước tiểu nhất định từ trước, việc bạn đi vệ sinh ngay sau khi uống nước thì lượng bài tiết ra cũng không hoàn toàn là số nước vừa uống.
Phân biệt "tiểu nhiều lần" và "đa niệu"
Bác sĩ Liu Boren nhắc nhở, dấu hiệu y khoa thực sự cần lưu ý là tình trạng "đa niệu". Nếu một người trưởng thành liên tục bài tiết trên 3 lít nước tiểu mỗi ngày, cần đi khám để tìm nguyên nhân chính xác.
Ví dụ, khi lượng đường trong máu quá cao, glucose sẽ làm tăng áp lực thẩm thấu trong nước tiểu và kéo nước đào thải theo, khiến người bệnh có thể rơi vào tình trạng "liên tục khát nước, liên tục uống nước và liên tục đi tiểu". Ngoài ra, một số loại thuốc lợi tiểu, caffeine, rượu bia, hoặc bệnh lý hiếm gặp hơn như đái tháo nhạt cũng có thể khiến lượng nước tiểu tăng lên rõ rệt.
Mặt khác, có những người tuy chạy vào nhà vệ sinh liên tục cả ngày nhưng lượng nước tiểu mỗi lần lại không nhiều, trường hợp này có thể liên quan đến hội chứng bàng quang tăng hoạt, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các vấn đề về tuyến tiền liệt.
Nhanh buồn tiểu sau uống nước là phản xạ bình thường; đáng lo ngại là chứng đa niệu khi lượng nước tiểu vượt quá ba lít mỗi ngày. Ảnh: Ngọc Phạm
Khát bất thường đi kèm tiểu lượng lớn: Đừng tiếp tục cố uống nhiều nước
Bác sĩ Liu Boren cho biết, nếu chỉ là nhanh buồn tiểu sau khi vừa uống một cốc nước lớn thì thường không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, nếu đột nhiên xuất hiện tình trạng khát nước bất thường, uống một lượng nước lớn, đi tiểu lượng lớn liên tục hoặc thường xuyên thức dậy vào ban đêm để đi tiểu, bạn nên đến gặp bác sĩ để được thăm khám, kiểm tra đường huyết, chức năng thận cũng như các chất điện giải như natri, kali, canxi xem có bất thường hay không.
Về việc uống nước hàng ngày, bác sĩ Liu Boren khuyên không nên vì muốn đạt một con số cố định nào đó mà uống dồn dập một lượng nước lớn trong một lần. Bạn có thể chia đều lượng nước để uống rải rác trong suốt cả ngày, đồng thời quan sát nước tiểu có màu vàng nhạt như một thước đo tham khảo đơn giản.
Khi vận động thể thao, đổ nhiều mồ hôi hoặc thời tiết nắng nóng, cần tùy theo tình hình thực tế để bổ sung nước và chất điện giải.
Dù vậy, những người bị suy tim, mắc bệnh thận hoặc đã được bác sĩ dặn dò phải hạn chế uống nước thì không thể áp dụng máy móc cách uống nước của người bình thường.
(Theo SETN)
