Tưởng loét tai do đồi mồi hóa ung thư

Bà Hương, 77 tuổi, có vết loét nhỏ ở tai phải tưởng đồi mồi, gần đây mất thính lực đi khám bác sĩ chẩn đoán ung thư ống tai.

Kết quả nội soi tai mũi họng của bà Hương tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM cho thấy viêm tấy, hẹp ống tai ngoài. Sinh thiết xác định ung thư biểu mô tế bào vảy giai đoạn III, biệt hóa cao, có xâm lấn.

BS.CKII Nguyễn Thế Hiển, Trưởng khoa Xạ trị, Trung tâm Ung Bướu, chỉ định xạ trị tiêu diệt khối u thay vì phẫu thuật. Bởi người bệnh lớn tuổi, phẫu thuật có nguy cơ cao gây điếc tai phải, liệt một bên mặt (do đứt dây thần kinh số 7). Tuy nhiên, ống tai ngoài nằm sát xương chũm, tai giữa, tuyến mang tai, dây thần kinh sọ, tủy sống. Êkíp cần tính toán vừa đủ tiêu diệt tế bào ác tính nhưng không làm tổn thương cấu trúc lành xung quanh.

Theo bác sĩ Hiển, vùng tai ngoài và đầu cổ lồi lõm, nhiều nếp gấp nên khó áp sát khi xạ trị. Với phương pháp truyền thống, khoảng hở giữa mặt nạ cố định và bề mặt da có thể khiến liều xạ phân bố không đều, làm mô ung thư ở lớp nông không nhận đủ liều điều trị. Trước đây, người bệnh thường được dùng tấm nhựa dẻo cắt theo hình vành tai rồi cố định bằng mặt nạ. Tuy nhiên, vật liệu này khó lấp đầy các vùng gồ ghề quanh vành tai, xương chũm, tạo khoảng trống không khí.

Để khắc phục, êkíp thiết kế miếng bolus riêng dựa trên dữ liệu CT, ôm sát biên dạng tai ngoài của bà Hương như một "lớp da nhân tạo". Nhờ đó, liều xạ được phân bố chính xác vào lớp mô chứa khối u và vùng hạch cổ. Êkíp đồng thời tối ưu kế hoạch xạ trị để bảo đảm liều tại khối u, hạn chế ảnh hưởng đến các cấu trúc lành xung quanh.

Suốt quá trình xạ trị, bà Hương vẫn đi lại, sinh hoạt bình thường và giảm đau nhức. Hiện, người bệnh đã hoàn thành xạ trị, tái khám, theo dõi định kỳ.

Ung thư ống tai ngoài với tỷ lệ khoảng một ca trên một triệu người, thường gặp ở người lớn trên 65 tuổi, theo bác sĩ Hiển. Bệnh thường xuất phát từ ung thư da vùng tai với các biểu hiện nốt sần, loét nhỏ... Nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời, tế bào ung thư có thể xâm lấn vào ống tai, màng nhĩ và di căn đến xương xung quanh, ảnh hưởng đến chức năng nghe, giữ thăng bằng, khó điều trị. Trong khi đó, ung thư da được điều trị kịp thời ở giai đoạn sớm, tiên lượng chữa khỏi đến 99%.

Hiện, chưa rõ nguyên nhân ung thư ống tai, tuy nhiên, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh như phần ngoài tai tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời, ngoáy tai thường xuyên tạo tổn thương mạn tính... Theo thời gian, vết thương đó có thể chuyển từ lành tính sang ung thư.

Ung thư tai cũng thường dễ bị bỏ sót do các triệu chứng ban đầu giống với viêm nhiễm tai lành tính. Bác sĩ khuyên, khi có vết sần ở tai, thái dương... người bệnh nên đi khám và điều trị phù hợp. Người bị suy giảm thính lực đột ngột, ù tai, nghe kém, xuất hiện hạch sưng đau ở vùng góc hàm hoặc cảm giác chít hẹp, viêm tấy lòng ống tai...nên đi khám để xác định nguyên nhân.

*Tên người bệnh đã được thay đổi