Suýt chết do vỡ túi phình mạch máu não

Chị Hiệp, 39 tuổi, đau đầu chóng mặt, buồn nôn, đi ngủ sau uống thuốc giảm đau, sáng hôm sau người nhà phát hiện nằm bất động.

BS.CKI Nguyễn Văn Hào, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, tiếp nhận chị Hiệp trong tình trạng hôn mê sâu, đồng tử co nhỏ, điểm glasgow (thang điểm đánh giá mức độ tỉnh táo và ý thức) 6/15 điểm, mức giảm ý thức nặng. Người bệnh có dấu hiệu giảm tưới máu ngoại vi với đầu chi lạnh, mạch ngoại vi yếu. SpO₂ chỉ 50% cho thấy tình trạng thiếu oxy máu nặng.

Chị Hiệp được đặt nội khí quản, xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh ngay tại giường để xác định nguyên nhân.

Kết quả X-quang ngực cho thấy cả hai phổi bệnh nhân đã tổn thương nặng, nhu mô phổi mờ lan tỏa quanh rốn phổi kèm dịch ở cả hai khoang màng phổi. Phổi gần như không còn đảm bảo tốt chức năng trao đổi oxy khiến SpO₂ tụt sâu. Hình CT mạch máu não cho thấy máu tràn vào khoang dưới nhện ở cả hai bán cầu, đồng thời lan vào toàn bộ hệ thống não thất, lan xuống vùng thân não, chèn ép phía trước đoạn tủy cổ, phù não lan tỏa.

Bác sĩ còn phát hiện túi phình kích thước khoảng 6 mm, có bờ không đều, nghi ngờ là nguyên nhân gây xuất huyết não ồ ạt.

Các bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị xuất huyết dưới nhện do vỡ túi phình động mạch tiểu não trước dưới bên trái. Đây là dạng đột quỵ xuất huyết, xảy ra khi túi phình vỡ khiến máu thoát ra khoang bao quanh não.

BS.CKI Nguyễn Trung Đức, Đơn vị Can thiệp nội mạch, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, cho biết túi phình nằm sâu ở vùng hố sau, sát tiểu não và thân não, nơi tập trung nhiều mạch máu và cấu trúc thần kinh quan trọng. Nếu mổ hở, bác sĩ phải tiếp cận trực tiếp vùng tổn thương, nguy cơ ảnh hưởng các mạch nhánh hoặc mô thần kinh lân cận. Trong khi đó, người bệnh đang hôn mê sâu và suy hô hấp nặng.

Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định can thiệp nội mạch dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch máu não số hóa xóa nền (DSA) để ngăn nguồn chảy máu.

Bác sĩ đưa ống thông từ động mạch đùi phải lên động mạch đốt sống trái, tiếp cận vùng tổn thương. Sau đó, sử dụng ba vòng xoắn kim loại (coil) để bít túi phình và đoạn động mạch mang túi phình liền kề, ngăn dòng máu tiếp tục đi vào vị trí đã vỡ.

Hình ảnh chụp DSA kiểm tra ngay sau thả coil cho thấy túi phình đã được bít kín hoàn toàn, không còn dòng máu đi vào. Các nhánh xuyên của động mạch tiểu não trước dưới được bảo tồn, vùng tiểu não vẫn được tưới máu nhờ hệ tuần hoàn bàng hệ. Sau khoảng 45 phút, êkíp hoàn tất thủ thuật, loại bỏ túi phình khỏi dòng tuần hoàn.

Hậu phẫu, chị Hiệp dần tỉnh táo, tiếp xúc tốt, có thể ăn uống bằng đường miệng, vận động tay chân bình thường.

Bác sĩ khuyên người bệnh nếu đau đầu đột ngột, dữ dội bất thường, đặc biệt khi đạt mức đau tối đa chỉ trong vài giây đến vài phút, kèm buồn nôn, nôn, chóng mặt, nên đi khám để xác định nguyên nhân, can thiệp kịp thời. Người bệnh không tự uống thuốc giảm đau rồi chờ triệu chứng giảm vì có thể bỏ lỡ thời điểm điều trị quan trọng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi