Người bệnh đái tháo đường, thận mạn đối mặt nguy cơ nhiễm trùng tăng cao
Người mắc đái tháo đường, thận mạn có thể tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như zona, RSV, viêm phổi, trong khi tuổi cao và nhiều bệnh nền cùng lúc làm nguy cơ diễn tiến nặng hơn.
Tại hội nghị khoa học toàn quốc do Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam (VUNA) phối hợp với GSK Việt Nam tổ chức gần đây, PGS.TS.BS Nguyễn Khoa Diệu Vân, Phó Chủ tịch Hội Nội tiết - Đái tháo đường Việt Nam, nhấn mạnh đái tháo đường và bệnh thận mạn ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng miễn dịch, làm suy giảm khả năng chống lại tác nhân gây bệnh của cơ thể. Người cao tuổi, đặc biệt những người có nhiều bệnh nền cùng lúc, cần đặc biệt lưu ý nguy cơ này.
Bộ Y tế ghi nhận khoảng 10 triệu người Việt Nam đang sống chung với bệnh thận mạn tính. Bệnh thận mạn cũng là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu. Trong khi đó, đái tháo đường, một trong những bệnh mạn tính phổ biến nhất thế giới, đang gia tăng nhanh chóng, trở thành vấn đề sức khỏe cấp bách với khoảng 7 triệu người mắc tại Việt Nam, trong đó hơn 55% có biến chứng.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng người mắc đái tháo đường thường xuyên gặp nhiễm trùng đường hô hấp và viêm phổi hơn. Nguy cơ mắc zona ở nhóm này cao hơn khoảng 38%. Đái tháo đường cũng là một trong những yếu tố liên quan đến nguy cơ mắc RSV mức độ nặng ở người lớn tuổi.
Bệnh nhân chạy thận nhân tạo tại Bệnh viện Chợ Rẫy, TP HCM. Ảnh:Phùng Tiên
Đối với người bệnh thận mạn, nguy cơ mắc zona thần kinh tăng khoảng 29%. Nhóm người bệnh này cũng dễ mắc các bệnh nhiễm trùng như RSV và đối mặt với nguy cơ bệnh diễn tiến nặng hơn.
Bác sĩ Vân giải thích: "Khi tuổi cao đi kèm các bệnh mạn tính, khả năng đáp ứng miễn dịch suy giảm. Một nhiễm trùng vốn có thể nhẹ ở người khỏe mạnh có thể gây nhiều biến chứng hơn ở người có bệnh nền". Bà khuyến cáo, người bệnh đái tháo đường cần xem việc tiêm chủng phòng ngừa, tạo 'lá chắn miễn dịch', quan trọng như kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu.
Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ (ADA) khuyến nghị tiêm chủng là một trong những nội dung quan trọng trong chăm sóc người mắc đái tháo đường. Hướng dẫn KDIGO 2024 về bệnh thận mạn cũng đề cập chương trình tiêm chủng như một biện pháp can thiệp chủ động cho người bệnh.
PGS.TS.BS Võ Tam, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam, cho rằng việc đánh giá nguy cơ và tư vấn phòng ngừa cần được lồng ghép vào quá trình theo dõi lâu dài, không chỉ khi người bệnh đã xuất hiện nhiễm trùng. Bác sĩ nên rà soát lịch sử tiêm chủng, đánh giá tình trạng sức khỏe và tư vấn các biện pháp dự phòng phù hợp với từng cá nhân.
Bộ Y tế cũng định hướng việc kiểm soát yếu tố nguy cơ, người có yếu tố nguy cơ và người mắc bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng thông qua tiêm chủng. Các bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine bao gồm viêm gan B, HPV, RSV, cúm, phế cầu và zona thần kinh. Việc tiêm chủng phải tuân thủ hướng dẫn của Bộ Y tế và phù hợp với từng đối tượng.
Các chuyên gia tại hội nghị nhận định việc quản lý bệnh mạn tính, đặc biệt là đái tháo đường ở người cao tuổi, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện, trong đó điều trị và dự phòng phải song hành. Bên cạnh kiểm soát đường huyết, huyết áp và các yếu tố nguy cơ, bác sĩ cần chủ động đánh giá nguy cơ nhiễm trùng và tình trạng tiêm chủng của người bệnh trong các lần khám định kỳ.
