Hai tháng nay, giá rau xanh tăng 2-3 lần, một số loại lên tới 50.000 đồng/kg. Tôi còn sợ rau sử dụng nhiều thuốc kích thích nên ăn hạn chế. Một bữa cơm, tôi chỉ lấy nắm rau nhỏ nấu lấy nước canh và chuyển sang ăn trái cây bổ sung chất xơ thay rau. Liệu cách làm này có hợp lý? Xin cảm ơn chuyên gia! (Hương Vũ - Hà Nội)
PGS.TS.BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn - Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia tư vấn:
Trái cây và rau xanh có giá trị dinh dưỡng khác nhau, không thể thay thế hoàn toàn.
Rau xanh vượt trội về chất xơ và vi chất. Chất xơ trong rau lá có cấu trúc mịn, hàm lượng cao hơn hẳn trái cây, giúp làm mềm phân, chống táo bón và tăng hấp thu đạm - bột - béo từ bữa chính. Rau xanh còn cung cấp vitamin K, folate, magie, kali dồi dào - những vi chất mà trái cây chỉ có ít hoặc không có.
Ngoài ra, các rau gia vị (húng, tía tô, kinh giới…) chứa tinh dầu và kháng sinh thực vật, hỗ trợ điều trị cảm cúm, đầy hơi.
Trái cây cũng có chất xơ, vitamin nhưng không đủ. Ngoài ra, đa số trái cây chứa 10-15% đường đơn (fructose). Ăn quá 200g/ngày dễ gây dư năng lượng, tăng cân, rối loạn đường huyết. Người bị tiểu đường, gan nhiễm mỡ, béo phì cần hạn chế trái cây ngọt (xoài, mít, sầu riêng, nho). Nhiều trường hợp ăn 400-500g trái cây/ngày dẫn tới tăng các chỉ số trong cơ thể. Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng đều khuyến nghị ăn rau xanh nhiều hơn trái cây.
Viện Dinh dưỡng Quốc gia khuyến cáo người trưởng thành nên ăn 400-500g rau xanh mỗi ngày (tương đương 1 bát tô đầy mỗi bữa). Đối với trái cây chín: 100-150g/ngày (1 quả táo trung bình hoặc 2 quả ổi nhỏ). Tỷ lệ rau: trái cây = 3-4 : 1.
Nếu bữa ăn thiếu rau, trẻ em thiếu chất xơ táo bón kéo dài, chậm tăng cân, da xỉn, hay ốm vặt; người lớn có hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng, nguy cơ viêm đại tràng, trĩ, ung thư đại trực tràng tăng cao.
Khi giá rau tăng cao, giải pháp cho các bà nội trợ là ưu tiên củ quả, ít bị ảnh hưởng bởi mưa bão hoặc được bảo quản tốt có giá ổn định hơn như cà rốt, củ cải trắng, khoai tây, khoai lang, bầu, bí đỏ, bí đao, các loại đậu đỗ... Các loại rau ít bị ảnh hưởng bởi mưa bão như bắp cải, su hào, nấm tươi hoặc khô, đu đủ xanh (có thể dùng làm nộm, hầm, xào)…
Nên chọn trái cây có chỉ số đường huyết (GI) thấp hoặc trung bình và giàu chất xơ như: táo, lê, bưởi, cam, bơ, dâu tây, ổi… Hạn chế các loại trái cây quá ngọt như chuối chín, xoài chín, mít chín... nhất là người có đường huyết cao hoặc thừa cân.
