Phình động mạch chủ không triệu chứng

Ông Đăng, 63 tuổi, tầm soát tim mạch định kỳ phát hiện phình động mạch chủ dù không có triệu chứng.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận túi phình ở động mạch chủ bụng của ông Đăng đường kính 58 mm (bình thường khoảng 20 mm), loét xuyên thành trong đoạn phình. Túi phình nguy cơ vỡ đột ngột nếu vận động mạnh hoặc biến động huyết áp, người bệnh sẽ bị xuất huyết ồ ạt, nguy hiểm tính mạng. Ông có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu lâu năm.

Phình động mạch chủ bụng là tình trạng thành mạch máu suy yếu, giãn lớn bất thường do tác động của xơ vữa động mạch và áp lực dòng máu từ tăng huyết áp lâu ngày.

Người bệnh cần phẫu thuật để tránh nguy cơ vỡ túi phình. Trước can thiệp, ông Đăng uống thuốc để kiểm soát huyết áp, theo dõi sát triệu chứng bất thường, đánh giá toàn diện chức năng tim, thận. Khi các chỉ số sinh tồn về mức ổn định, bác sĩ mổ mở để thay đoạn động mạch chủ bụng tổn thương bằng mạch máu nhân tạo prothese.

Theo bác sĩ Dũng, mạch máu nhân tạo prothese được cấu tạo từ các vật liệu polymer y tế có độ bền cơ học, tính tương hợp sinh học với cơ thể cao. Mạch máu có cấu trúc vi xốp đặc biệt giúp giảm nguy cơ huyết khối, cho phép tế bào nội mạc tự nhiên của cơ thể bám vào, tạo thành một ống dẫn máu bền vững thay thế cho mạch máu thương tổn.

Sau khi mở ổ bụng, bác sĩ kẹp tạm thời mạch máu để ngăn dòng máu qua túi phình, trong khi êkíp gây mê duy trì huyết động, kiểm soát huyết áp và nhịp tim, bảo đảm tưới máu các tạng bên dưới. Phẫu thuật viên mở túi phình, làm sạch mảng xơ vữa và khâu nối đoạn mạch nhân tạo (prothese) thay thế phần động mạch chủ bụng bị giãn. Cuối cùng, êkíp kiểm tra các đầu nối không rò rỉ, không có huyết khối và tuần hoàn thông suốt trước khi đóng vết mổ.

Người bệnh hồi phục nhanh, vết mổ bớt đau, có thể đi lại và ăn uống bình thường, xuất viện sau 7 ngày.

Bác sĩ Dũng lưu ý, sau phẫu thuật người bệnh cần tái khám định kỳ, tuân thủ dùng thuốc, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, duy trì chế độ ăn phù hợp, giảm cân, tránh xa chất kích thích và bảo vệ đoạn mạch máu nhân tạo.

Xơ vữa động mạch và phình động mạch là những bệnh lý diễn tiến âm thầm, có thể xuất hiện tại nhiều vị trí như mạch máu não, mạch vành hay động mạch chủ. Khi người bệnh có triệu chứng rõ rệt, bệnh thường đã ở giai đoạn nguy hiểm. Những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc hút thuốc lá... nên chủ động tầm soát định kỳ.

* Tên người bệnh đã được thay đổi