Những bệnh thần kinh gây lác mắt đột ngột

Lác mắt có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, khối u não, nhược cơ gây tổn thương hệ thống thần kinh kiểm soát vận động nhãn cầu.

Lác mắt (lé mắt) là tình trạng hai mắt không nhìn cùng một hướng, trong đó một mắt có thể lệch vào trong, ra ngoài, lên trên hoặc xuống dưới. Ở trẻ em, lác thường liên quan đến rối loạn phát triển thị giác, tật khúc xạ hoặc bất thường cơ vận nhãn.

Tuy nhiên, theo BSCKII Nguyễn Thị Phương Thảo, Bác sĩ Khoa Thần kinh - Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, lác mắt xuất hiện đột ngột ở người trưởng thành, kèm theo nhìn đôi, sụp mi, đau đầu, chóng mặt có thể là dấu hiệu của bệnh thần kinh.

Vận động nhãn cầu được kiểm soát bởi một hệ thống thần kinh phức tạp, bao gồm các dây thần kinh sọ, cơ vận nhãn và những vùng não tham gia điều khiển vận động mắt. Khi một trong các cấu trúc này bị tổn thương, hai mắt có thể không còn phối hợp đồng bộ, gây lác, nhìn đôi.

Tổn thương các dây thần kinh vận nhãn

Ba dây thần kinh sọ số III, IV và VI có vai trò điều khiển các cơ vận nhãn. Khi một trong các dây thần kinh này tổn thương, người bệnh có thể xuất hiện lác, nhìn đôi, nhất là khi nhìn theo một số hướng. Tùy dây thần kinh bị ảnh hưởng, người bệnh có thể có thêm sụp mi, đồng tử giãn, đau quanh hốc mắt hoặc hạn chế vận động nhãn cầu.

Nguyên nhân có thể bao gồm bệnh lý mạch máu nhỏ, chấn thương, viêm, nhiễm trùng hoặc tổn thương chèn ép dây thần kinh.

Đột quỵ

Lác hoặc nhìn đôi do đột quỵ xảy ra ở thân não hoặc các đường dẫn truyền liên quan đến vận động mắt bị tác động. Người bệnh có thể đồng thời xuất hiện chóng mặt, mất thăng bằng, nói khó, nuốt khó, yếu hoặc tê tay chân, méo miệng, rối loạn phối hợp động tác.

Nếu các triệu chứng xuất hiện đột ngột, người bệnh cần đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ càng sớm càng tốt để được đánh giá và điều trị kịp thời.

Khối u hoặc tổn thương chèn ép trong não

Một số khối u hoặc tổn thương trong não có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các dây thần kinh vận nhãn hoặc làm tăng áp lực nội sọ, từ đó gây lác hoặc nhìn đôi. Triệu chứng đi kèm gồm đau đầu tăng dần, nôn, co giật, thay đổi thị lực, rối loạn ý thức hoặc xuất hiện thêm các dấu hiệu thần kinh khu trú.

Tuy nhiên, lác mắt không đồng nghĩa với u não. Bác sĩ dựa vào đặc điểm triệu chứng, khám thần kinh và mắt để quyết định có cần thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như MRI hoặc CT hay không.

Nhược cơ

Nhược cơ là bệnh tự miễn ảnh hưởng đến quá trình truyền tín hiệu giữa thần kinh và cơ. Một số người bệnh có biểu hiện chủ yếu ở mắt với sụp mi, nhìn đôi hoặc lác mắt.

Do triệu chứng không đặc hiệu, nhược cơ mắt đôi khi bị nhầm với các bệnh lý khác của mắt. Khi nghi ngờ, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm chuyên biệt để xác định chẩn đoán như kiểm tra nhược cơ trên lâm sàng, điện sinh lý hoặc thuốc...

Bác sĩ Phương Thảo khuyên, người trưởng thành nên đi khám khi phát hiện lác mắt bất thường, xảy ra đột ngột hoặc kèm theo nhìn đôi, sụp mi, đau đầu dữ dội, chóng mặt, mất thăng bằng, yếu hoặc tê tay chân, méo miệng, nói khó, nuốt khó.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể đánh giá vận động nhãn cầu, thị lực, đồng tử, phản xạ thần kinh và các dấu hiệu thần kinh khác, đồng thời xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh như MRI, CT khi cần thiết.