Chị Kim Hoàng, 40 tuổi, Vĩnh Long phát hiện vết thương khô máu trên bàn tay con trai 5 tuổi. Gặng hỏi nhiều lần, bé mới kể đã bị chó ở công viên cắn hai ngày trước.
"Con chó đang ăn bánh nhưng con tôi lại trêu chọc nên bị cắn. Sợ mẹ la, bé giấu không kể", chị Hoàng nói.
Nghe xong, chị Hoàng tự trách vì ngày thường hay la mắng con khiến bé khó chia sẻ với mẹ và lo lắng khi vết thương đã để qua hai ngày. Chị lập tức đưa con đến cơ sở y tế gần nhà để kiểm tra và tiêm phòng 5 mũi vì đã mất dấu con vật. Sau sự cố, chị dặn dò con kỹ hơn về việc không tiếp xúc vật nuôi lạ, nhắc con nếu bị thương phải báo ngay cho người lớn.
Trẻ em nô đùa không đúng cách cùng vật nuôi có thể bị cắn. Ảnh minh họa: Vecteezy
Còn chị Giang, đưa con trai 2 tuổi đến Trung tâm tiêm chủng VNVC Thủ Đức 2, TP HCM tiêm vaccine phòng dại theo phác đồ. Trước đó vài ngày, em đưa tay vào bát thức ăn khiến con chó giật mình cắn vào tay rỉ máu.
Tại VNVC, bác sĩ đánh giá vết thương ở mức độ IIIB vì có chảy máu và vị trí ở đầu ngón tay, nơi nhiều dây thần kinh và mạch máu. Em được chỉ định tiêm 5 mũi vaccine vào các ngày 0, 3, 7, 14 và 28, đồng thời cần theo dõi biểu hiện của con chó. Nếu sau 10 ngày, con vật vẫn khỏe mạnh bình thường, bác sĩ có thể chỉ định ngừng tiêm.
Từ thực tế thăm khám tại VNVC, bác sĩ Trần Huỳnh Tấn, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết một số trẻ chưa ý thức được mức độ nguy hiểm, thường giấu hoặc quên kể khi bị chó mèo cắn, cào. Phụ huynh cũng dễ bỏ qua vết thương nhỏ, dẫn đến chậm xử trí, giảm hiệu quả phòng bệnh. Thực tế đã có nhiều ca tử vong do phát hiện muộn, như bé trai 6 tuổi ở Gia Lai tử vong vì bệnh dại sau khi bị chó cắn 2 tháng trước nhưng không tiêm phòng.
Bệnh dại có tỷ lệ tử vong gần 100% khi phát bệnh. Virus tồn tại trong nước bọt động vật, lây qua vết cắn, cào hoặc tiếp xúc với da trầy xước. Trẻ nhỏ dễ bị tấn công do tò mò, chưa nhận diện nguy hiểm, vóc dáng thấp khiến mặt, đầu, cổ nằm trong tầm cắn. Ngoài bệnh dại, vết cắn còn có thể gây nhiễm trùng, áp xe, tổn thương thần kinh, thậm chí uốn ván.
Chị Giang đưa con trai đến Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thủ Đức 2, TP HCM tiêm phòng dại. Ảnh: Bình An
Bác sĩ Tấn khuyến cáo, để bảo vệ trẻ, phụ huynh nên dạy con không lại gần chó đang ăn, không giật đồ chơi hay thức ăn, không ôm hôn hoặc trêu chọc chó dù là chó quen. Khi trẻ chơi ở công viên hoặc khu vực có nhiều vật nuôi, người lớn nên quan sát thường xuyên.
Ba mẹ nên chủ động làm bạn, nhẹ nhàng khi con mắc lỗi để con có thể cởi mở chia sẻ mọi chuyện. Sau mỗi lần trẻ bị trầy xước, ba mẹ cần kiểm tra kỹ vết thương, hỏi con nhẹ nhàng xem có tiếp xúc với chó mèo hay không. Nếu nghi ngờ, phải rửa vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy ít nhất 15 phút, sát khuẩn bằng cồn iốt hoặc povidine, rồi đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám.
Bác sĩ Tấn nhấn mạnh việc tiêm vaccine phòng dại cần thực hiện càng sớm càng tốt sau khi bị động vật cắn. Tùy vào vết thương và lịch sử tiêm chủng, bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ phù hợp. Người chưa tiêm vaccine dại cần tiêm bắp 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28; hoặc 8 mũi trong da vào các ngày 0, 3, 7 và 28. Vết thương nặng ở đầu, mặt, cổ, hoặc con vật có dấu hiệu dại không theo dõi được có thể cần thêm huyết thanh kháng dại.
Trong quá trình trẻ tiêm, ba mẹ cần theo dõi con vật, nếu sau 10 ngày vẫn khỏe mạnh, trẻ có thể chỉ cần tiêm 3 mũi. Người đã tiêm đủ ba mũi phòng ngừa, khi bị cắn lại chỉ cần tiêm thêm hai mũi vào ngày 0, 3, không cần huyết thanh. Nếu không theo dõi được hoặc con vật có biểu hiện bất thường, cần tiêm đủ phác đồ.
