Nên tiêm vaccine tay chân miệng lúc nào trong năm?
Con tôi 7 tháng tuổi, chuẩn bị gửi nhóm trẻ, nghe nói tay chân miệng mỗi năm có hai đợt bùng phát mạnh vào tháng 3-5 và tháng 9-11. Tôi nên đưa con đi tiêm vaccine tay chân miệng thời điểm nào trong năm để có hiệu quả tốt nhất? (Hồng Ngọc, 29 tuổi, TP HCM)
Trả lời:
Băn khoăn của bạn cũng là thắc mắc phổ biến của nhiều phụ huynh khi có con nhỏ trong độ tuổi chuẩn bị học nhà trẻ, mẫu giáo. Đúng như bạn tìm hiểu, tại Việt Nam, bệnh tay chân miệng ghi nhận hai đợt cao điểm rõ rệt trong năm: đợt một từ tháng 3 đến tháng 5 (giao mùa xuân - hè) và đợt hai từ tháng 9 đến tháng 11 (trùng với thời điểm tựu trường).
Tuy nhiên, virus gây bệnh vẫn có thể lưu hành quanh năm. Trẻ có nguy cơ lây nhiễm khi tiếp xúc với dịch tiết, phân, nước bọt hoặc đồ vật nhiễm virus. Người lớn và trẻ lớn trong gia đình dù không có triệu chứng vẫn có thể mang, phát tán mầm bệnh, làm tăng nguy cơ lây nhiễm cho trẻ nhỏ.
Mặt khác, cơ thể cần thời gian để tạo "lá chắn" miễn dịch. Phác đồ vaccine tay chân miệng áp dụng cho trẻ từ hai tháng đến dưới 6 tuổi gồm 2 hoặc 3 mũi tùy theo độ tuổi trẻ bắt đầu tiêm, trong đó hai mũi đầu tiên cách nhau khoảng 2 tháng. Sau khi tiêm đủ mũi thứ hai, hệ miễn dịch của trẻ vẫn cần thêm khoảng 2 tuần, tốt nhất 4 tuần để tạo kháng thể bảo vệ tối ưu.
Nếu đợi đến khi trường học hay khu dân cư có ca bệnh mới đưa con đi tiêm thì trẻ không thể kịp có miễn dịch bảo vệ trong giai đoạn dịch căng thẳng nhất.
Bé gái được mẹ đưa đến VNVC Buôn Ma Thuột tiêm vaccine tay chân miệng phòng bệnh sáng ngày 28/9. Ảnh: Thu Trang
Việc tiêm vaccine sớm cũng giúp trẻ khép sớm "khoảng trống miễn dịch". Theo nghiên cứu, trẻ càng nhỏ nguy cơ mắc bệnh nặng càng cao. Ngay từ khi trẻ tròn hai tháng tuổi, kháng thể bảo vệ thụ động nhận từ mẹ đã suy giảm rất nhiều, trong khi hệ miễn dịch tự thân của trẻ chưa hoàn thiện.
Vì vậy, thời điểm tiêm vaccine phù hợp nhất là tiêm càng sớm càng tốt ngay khi bé đủ tuổi. Việc chủ động tiêm phòng sớm giúp trẻ có thời gian hình thành miễn dịch trước khi bước vào môi trường nhà trẻ.
Bé nhà bạn hiện 7 tháng tuổi đã đủ tuổi chỉ định tiêm vaccine tay chân miệng. Bạn nên chủ động đưa bé đi tiêm càng sớm càng tốt, giúp con có hàng rào bảo vệ vững chắc trước khi bước vào môi trường nhà trẻ, nơi virus dễ lây lan qua tiếp xúc gần.
Ngày 17/3, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cấp phép lưu hành vaccine, sử dụng cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Vaccine giúp phòng tay chân miệng, đặc biệt là chủng Enterovirus 71 (EV71), chủng virus gây bệnh tay chân miệng nguy hiểm nhất liên quan đến phần lớn các ca bệnh nặng và tử vong nhưng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Hệ thống Tiêm chủng VNVC đã triển khai việc tiêm vaccine ngừa tay chân miệng từ ngày 25/9 tại gần 300 trung tâm trên toàn quốc.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra, thuộc nhóm B các bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam có khả năng lây lan nhanh và gây tử vong. Virus EV71 là chủng virus nguy hiểm gây bệnh nặng nhất, virus có thể tấn công hệ thần kinh trung ương gây viêm não, suy hô hấp, phù phổi cấp và tử vong. Biến chứng thường xảy ra từ ngày thứ 2 đến ngày thứ 5 của bệnh. Trẻ khỏi bệnh có thể gặp di chứng liệt, run tay chân, đi đứng loạng choạng, chậm phát triển tinh thần. Bệnh được ghi nhận lần đầu tại Việt Nam khoảng năm 2003, gây dịch lớn vào năm 2011-2012 với hàng trăm ngàn ca mắc, hơn 200 ca tử vong.
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
