Ăn quả bơ có giảm mỡ nội tạng?

Tôi nghe nói quả bơ giàu chất béo không bão hòa và chất xơ, có thể "đốt cháy mỡ nội tạng". Điều này có đúng không và tôi nên ăn bơ thế nào? (Ngân An, Bắc Ninh)

Trả lời:

Quả bơ giàu chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe nhưng không có tác dụng đốt mỡ nội tạng. Việc giảm mỡ nội tạng phụ thuộc chủ yếu vào tổng thể chế độ ăn, mức năng lượng nạp vào, vận động, giấc ngủ, tình trạng chuyển hóa.

Loại quả này giàu chất béo không bão hòa đơn, chủ yếu là axit oleic, có thể dùng thay thế các nguồn chất béo bão hòa như mỡ động vật, bơ, thịt chế biến sẵn hoặc món chiên rán. Thực phẩm này góp phần cải thiện chất lượng chất béo trong khẩu phần, hỗ trợ kiểm soát cholesterol.

100 g phần thịt quả bơ vỏ xanh cung cấp khoảng 110 kcal, 9,4 g chất béo và 0,5 g chất xơ. Vì vậy, dù là chất béo có lợi, bơ vẫn cung cấp năng lượng, ăn nhiều có thể khiến tổng năng lượng nạp vào tăng.

Chất béo, chất xơ trong quả bơ giúp làm chậm tiêu hóa, kéo dài cảm giác no, từ đó có thể hỗ trợ kiểm soát lượng ăn. Lợi ích này rõ hơn khi bơ được dùng thay thế thực phẩm giàu đường, chất béo bão hòa, món siêu chế biến, thay vì ăn bổ sung.

Bơ chứa ít đường (khoảng 2,8 g carbohydrate trong 100 g phần thịt), nên thường không khiến đường huyết tăng nhanh. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng cho thấy ăn quả bơ trực tiếp làm giảm insulin hoặc ngăn tích tụ mỡ nội tạng.

Cách chế biến cũng ảnh hưởng đến giá trị dinh dưỡng. Quả bơ nguyên chất khác sinh tố bơ thêm đường, sữa đặc, kem hoặc siro. Những thành phần này có thể làm tăng đáng kể lượng đường và năng lượng của món ăn.

Người trưởng thành khỏe mạnh có thể sử dụng khoảng 50-100 g thịt bơ mỗi lần, tương đương 1/4 đến 1/2 quả tùy kích thước. Lượng ăn phù hợp cần căn cứ vào nhu cầu năng lượng và tổng lượng chất béo trong ngày.

Bơ có thể nghiền thay bơ động vật khi ăn bánh mì, thêm vào salad và giảm lượng dầu, sốt trộn hoặc kết hợp với bánh mì nguyên cám, trứng, rau xanh, sữa chua không đường. Hạn chế ăn bơ cùng thịt xông khói, xúc xích, món chiên hoặc chế biến thành đồ uống nhiều đường.

Một quả bơ lớn có thể cung cấp hơn 300 kcal. Nếu thường xuyên ăn một quả bơ mỗi ngày mà không giảm các nguồn năng lượng khác, tổng lượng calo nạp vào có thể tăng, khiến cơ thể khó tạo thâm hụt calo (lượng calo nạp vào thấp hơn lượng cơ thể tiêu hao) để giảm cân.

Bạn muốn giảm mỡ nội tạng cần kết hợp chế độ ăn kiểm soát năng lượng với vận động thường xuyên. Người trưởng thành nên duy trì 150-300 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi, đồng thời tập sức mạnh ít nhất hai buổi mỗi tuần.

Chế độ ăn nên ưu tiên rau, trái cây nguyên quả, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và protein ít béo, hạn chế nước ngọt, rượu bia, thực phẩm siêu chế biến và món ăn nhiều năng lượng nhưng ít dinh dưỡng. Ngủ đủ, giảm thời gian ngồi lâu và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần kiểm soát cân nặng.

Không thể đánh giá chính xác lượng mỡ nội tạng chỉ dựa vào cân nặng. Vòng eo có thể dùng để theo dõi lượng mỡ tích tụ ở vùng bụng khi được đo đúng cách. Các máy phân tích thành phần cơ thể chủ yếu ước tính lượng mỡ nội tạng, kết quả có thể thay đổi tùy thiết bị, tình trạng nước của cơ thể. Chụp CT hoặc MRI đánh giá chính xác hơn nhưng không cần thực hiện định kỳ ở người khỏe mạnh.

Người béo phì, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ nên theo dõi đồng thời cân nặng, vòng eo, huyết áp, đường huyết, mỡ máu và chức năng gan theo hướng dẫn của bác sĩ, thay vì chỉ tập trung vào một chỉ số mỡ nội tạng.

Khoa Dinh dưỡng
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội