Sỏi có tái phát sau phẫu thuật cắt túi mật?

Tôi bị sỏi túi mật, bác sĩ chỉ định mổ nội soi cắt bỏ túi mật. Sau khi phẫu thuật, sỏi hết hoàn toàn hay có thể tái phát? (Nguyễn Hoàng Long, 46 tuổi, Nghệ An)

Trả lời:

Sỏi mật là tình trạng các viên sỏi hình thành trong hệ thống đường mật, thường gặp nhất là ở túi mật nhưng cũng có thể xuất hiện trong ống mật chủ hoặc các đường mật trong gan.

Người bệnh thường được chỉ định dõi định kỳ với sỏi túi mật chưa gây triệu chứng. Trường hợp sỏi gây các cơn đau quặn mật tái diễn hoặc dẫn đến biến chứng như viêm túi mật cấp, viêm tụy cấp do sỏi, tắc nghẽn đường mật, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật cắt túi mật.

Túi mật là nơi chứa sỏi và là nguyên nhân gây ra các cơn đau quặn mật, viêm túi mật ở nhiều người bệnh. Sau phẫu thuật, sỏi không thể tiếp tục hình thành trong túi mật vì cơ quan này đã được loại bỏ. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể đã có sỏi trong ống mật chủ hoặc các đường mật nhưng chưa được phát hiện tại thời điểm phẫu thuật. Những viên sỏi này được gọi là sỏi sót, khác với sỏi hình thành mới sau phẫu thuật.

Sau khi túi mật đã được cắt và đường mật được làm sạch, sỏi vẫn có thể hình thành ở ống mật chủ. Đây là sỏi đường mật nguyên phát hoặc sỏi tái phát, có nguy cơ liên quan đến nhiều yếu tố như đường mật giãn, bất thường giải phẫu, tình trạng ứ đọng mật...

Nếu phát hiện sỏi sau cắt túi mật, bác sĩ cần xác định sỏi sót hay sỏi hình thành về sau, đồng thời đánh giá vị trí, kích thước và mức độ tắc nghẽn trước khi lựa chọn phương pháp điều trị. Tùy tình trạng cụ thể, sỏi ống mật chủ thường có thể được lấy qua nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP). Một số trường hợp đặc biệt hoặc khi các phương pháp ít xâm lấn không phù hợp, bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật lại.

Sau khi cắt túi mật, bạn không cần kiêng khem quá mức. Gan vẫn sản xuất mật như bình thường, chỉ khác là mật không còn được dự trữ và cô đặc trong túi mật mà chảy trực tiếp xuống ruột. Trong thời gian đầu, cơ thể có thể chưa thích nghi với thay đổi, có thể gây đầy bụng, khó tiêu hoặc đi ngoài phân lỏng. Tuy nhiên, các triệu chứng này thường giảm dần khi cơ thể thích nghi.

Bạn nên ăn uống đa dạng, đủ chất, ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, cá, thịt nạc và trứng, sử dụng chất béo ở mức vừa phải. Nếu dễ đầy bụng hoặc tiêu chảy, đặc biệt trong những tuần đầu, bạn nên hạn chế các món chiên rán, nhiều dầu mỡ, thịt mỡ, da và nội tạng động vật, bơ, kem... Ưu tiên chia thành nhiều bữa nhỏ thay vì ăn quá nhiều trong một lần để giảm tình trạng đầy bụng.

Để giảm nguy cơ hình thành sỏi, mỗi người cần duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên; hạn chế đồ ăn siêu chế biến, thực phẩm và đồ uống nhiều đường; tránh rượu bia cùng thuốc lá; không giảm cân quá nhanh. Khi đau bụng, đầy bụng hoặc khó tiêu kéo dài hoặc tái diễn, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp, tránh biến chứng

Khoa Tiêu hóa - Gan mật - Tụy
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội