Lạnh, tê chân là dấu hiệu bệnh gì?

Bố tôi 65 tuổi, gần đây tê mỏi chân, đau khi đi lại, lạnh chân về chiều tối. Đây là dấu hiệu bệnh gì? (Văn Hùng, TP HCM)

Trả lời:

Tê chân và lạnh chân là những triệu chứng dễ bị xem nhẹ hoặc nhầm lẫn với các vấn đề đau nhức xương khớp thông thường. Tuy nhiên, đây có thể là những cảnh báo đầu tiên của hẹp động mạch chi dưới - bệnh lý mạch máu nguy hiểm xảy ra khi các mảng xơ vữa tích tụ làm hẹp lòng mạch, gây cản trở dòng máu lưu thông xuống nuôi hai chân. Nguy cơ mắc bệnh này thường tăng cao ở người lớn tuổi, người có lối sống ít vận động, hút thuốc lá, mắc bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu.

Ở giai đoạn đầu, dấu hiệu của bệnh thường không rõ rệt. Người bệnh có thể cảm thấy bàn chân luôn lạnh hơn so với phần còn lại của cơ thể, kèm tê bì, châm chích hoặc mỏi cơ khi di chuyển. Cảm giác này xuất hiện do lượng máu đến nuôi cơ vùng chân không đủ đáp ứng nhu cầu hoạt động. Nhiều người thường lầm tưởng đây chỉ là biểu hiện của tuổi tác, thời tiết lạnh hoặc do ngồi lâu làm chậm tuần hoàn máu, từ đó bỏ qua "thời điểm vàng" để chẩn đoán, điều trị sớm.

Tình trạng chân tê mỏi kèm lạnh chân của bố anh rất có khả năng là dấu hiệu của bệnh hẹp động mạch chi dưới. Anh nên sớm đưa bố đi khám để kiểm tra hệ thống mạch máu, can thiệp kịp thời nếu có bất thường, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm như loét da hoặc hoại tử chi.

Để xác định chính xác nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định các cận lâm sàng chuyên sâu như đo chỉ số huyết áp cổ chân - cánh tay (ABI), siêu âm Doppler hoặc chụp CT mạch máu để đánh giá mức độ lưu thông máu, vị trí và kích thước đoạn mạch bị hẹp, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh thường chỉ điều trị nội khoa kết hợp thay đổi lối sống. Bác sĩ chỉ định sử dụng các loại thuốc hỗ trợ chống đông máu, thuốc kiểm soát rối loạn mỡ máu, huyết áp, đường huyết. Người bệnh cần từ bỏ thói quen hút thuốc lá, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh ít chất béo, kết hợp tập thể dục như đi bộ vừa sức để kích thích hệ tuần hoàn phát triển các mạch máu bàng hệ nuôi chân.

Nếu hẹp động mạch chi dưới ở giai đoạn nặng, khi người bệnh xuất hiện các cơn đau cách hồi rõ rệt hoặc có nguy cơ hoại tử mô, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp ít xâm lấn hoặc phẫu thuật. Các kỹ thuật hiện đại như nong mạch bằng bóng, đặt stent động mạch hoặc phẫu thuật bắc cầu mạch máu giúp khôi phục hoàn toàn dòng chảy nuôi chân. Ưu điểm của các phương pháp này là hạn chế đau đớn, thời gian phục hồi nhanh chóng.

Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM