Đột quỵ nhồi máu não là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế. Trong những ngày nắng nóng kéo dài, nguy cơ đột quỵ có xu hướng gia tăng do cơ thể mất nước, làm tăng khả năng hình thành cục máu đông gây tắc mạch máu não.
Việc nhận biết sớm dấu hiệu và điều trị trong "giờ vàng" có ý nghĩa quyết định đến khả năng hồi phục của người bệnh.
Đột quỵ, nhồi máu não cấp khi đang làm vườn
Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Vĩnh Long đã tiếp nhận và điều trị thành công cho anh N.V.Đ. (46 tuổi, Đồng Tháp) bị đột quỵ nhồi máu não cấp nhờ được đưa đến bệnh viện kịp thời.
Ảnh: BVCC
Theo người nhà, anh Đ. đang làm vườn thì bất ngờ xuất hiện tình trạng yếu liệt nửa người bên trái, nói đớ và đi lại khó khăn. Nhận thấy những dấu hiệu bất thường nghi ngờ đột quỵ, gia đình đã nhanh chóng đưa anh đến cấp cứu.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ Đơn vị Đột quỵ khẩn trương thăm khám, thực hiện các xét nghiệm và chụp MRI sọ não. Kết quả xác định người bệnh bị nhồi máu não cấp nhưng vẫn còn trong khoảng thời gian vàng để điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết.
Điều trị đột quỵ trong giờ vàng giúp phục hồi ngoạn mục
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết (rTPA) nhằm tái thông dòng máu não bị tắc. Đây hiện là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với đột quỵ nhồi máu não cấp nếu được thực hiện đúng thời điểm.
Chỉ khoảng một giờ sau khi dùng thuốc, tình trạng yếu liệt của người bệnh cải thiện rõ rệt, sức cơ phục hồi hoàn toàn. Anh tiếp tục được theo dõi tại Khoa Nội Thần kinh và hồi phục tốt sau điều trị. Khi xuất viện, người bệnh đã có thể đi lại, sinh hoạt bình thường mà không ghi nhận di chứng thần kinh đáng kể.
Vì sao nắng nóng làm tăng nguy cơ đột quỵ?
Các chuyên gia cho biết thời tiết nắng nóng kéo dài là một trong những yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ đột quỵ, đặc biệt ở người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh tim mạch.
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể mất nhiều nước qua mồ hôi. Tình trạng này khiến máu trở nên cô đặc hơn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong lòng mạch. Ngoài ra, việc liên tục di chuyển giữa môi trường nắng nóng ngoài trời và không gian điều hòa lạnh cũng có thể ảnh hưởng đến huyết áp và hệ tuần hoàn, từ đó làm tăng nguy cơ khởi phát đột quỵ.
Những người lao động ngoài trời, làm việc cường độ cao dưới nắng gắt hoặc không bổ sung đủ nước là nhóm cần đặc biệt lưu ý trong thời điểm mùa hè.
Hình ảnh MRI xác định vị trí tổn thương do đột quỵ nhồi máu não. Ảnh: BVCC
Đột quỵ nhồi máu não: Chạy đua với thời gian để cứu não
BS.CKI Lữ Hữu Tuấn, Trưởng khoa Nội Thần kinh của bệnh viện cho biết trong điều trị đột quỵ nhồi máu não, yếu tố quyết định nhất là thời gian.
Mỗi phút trôi qua khi mạch máu não bị tắc, hàng triệu tế bào thần kinh có thể bị tổn thương và chết đi không hồi phục. Vì vậy, việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt sẽ giúp tăng cơ hội cứu sống và giảm nguy cơ tàn phế.
Thuốc tiêu sợi huyết hiện chỉ phát huy hiệu quả tối ưu trong vòng 4,5 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Nếu đến viện muộn, cơ hội tái thông mạch máu và phục hồi chức năng não sẽ giảm đáng kể.
Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ
Theo các bác sĩ, nhiều trường hợp đột quỵ bỏ lỡ thời gian vàng chỉ vì người bệnh hoặc người thân không nhận ra triệu chứng ban đầu.
Những dấu hiệu cảnh báo thường gặp gồm méo miệng, lệch mặt, yếu hoặc tê liệt một bên tay chân, nói khó, nói đớ, nhìn mờ đột ngột, mất thăng bằng, chóng mặt hoặc đau đầu dữ dội bất thường. Khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào trong số này, người bệnh cần được đưa ngay đến bệnh viện có khả năng cấp cứu đột quỵ, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà hay chờ các triệu chứng tự hết.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo người dân cần chủ động phòng ngừa đột quỵ bằng cách uống đủ nước trong mùa nóng, kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu, hạn chế thuốc lá, rượu bia, duy trì vận động thể lực hợp lý và khám sức khỏe định kỳ. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ và các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
