Chu kỳ kinh nguyệt là sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều cơ quan, mô, tế bào và hormone trong cơ thể. Ở phụ nữ khỏe mạnh, chu kỳ kinh nguyệt lặp lại mỗi 21-35 ngày, thời gian hành kinh kéo dài 3-7 ngày. Kinh nguyệt bắt đầu xuất hiện từ tuổi dậy thì, thường trong khoảng 9-15 tuổi, kéo dài cho đến khi mãn kinh, phổ biến ở tuổi 50-55.
Dược sĩ Đỗ Xuân Hòa, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, khuyến cáo phụ nữ không nên bỏ qua thay đổi bất thường về chu kỳ, lượng máu kinh hoặc triệu chứng trong kỳ kinh.
Biểu hiện đau bụng kinh dữ dội, chảy máu nhiều phải thay băng vệ sinh liên tục trong vòng 2-3 giờ, có cục máu đông lớn, thời gian hành kinh kéo dài hơn 7 ngày... có thể liên quan đến lạc nội mạc tử cung, rối loạn tuyến giáp... Ngược lại, thiểu kinh (lượng máu kinh ra rất ít hoặc thời gian hành kinh dưới 2 ngày) thường liên quan đến dính buồng tử cung, hội chứng buồng trứng đa nang, suy giảm chức năng buồng trứng sớm.
Hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng là nơi điều hòa hoạt động nội tiết và chu kỳ kinh nguyệt. Ảnh: Công ty Cổ phần Dược phẩm Eco
Tình trạng không có kinh nguyệt (vô kinh) trong thời gian dài thường liên quan đến rối loạn ăn uống, giảm cân quá nhanh, suy dinh dưỡng, căng thẳng kéo dài... Các yếu tố này làm thay đổi chức năng vùng não có chức năng kiểm soát hormone điều hòa chu kỳ kinh nguyệt.
Chu kỳ kinh nguyệt cũng phản ánh khả năng sinh sản của nữ giới. Thiểu kinh, vô kinh thường liên quan đến rối loạn nội tiết, rối loạn phóng noãn và suy buồng trứng. Đây đều là những nguyên nhân có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai tự nhiên của phụ nữ, chiếm tỷ lệ khoảng 25% các trường hợp hiếm muộn, theo dược sĩ Hòa.
Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng giúp sớm nhận biết sức khỏe bất thường. Ảnh được tạo bởi AI
Rối loạn kinh nguyệt là tình trạng phổ biến ở giai đoạn tiền mãn kinh - mãn kinh, khi chức năng của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng bắt đầu suy giảm. Nếu rối loạn kinh nguyệt được theo dõi và can thiệp kịp thời, có thể ngăn chặn tình trạng này đến sớm và giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu. Phụ nữ không nên tự ý bổ sung estrogen đơn lẻ hoặc liệu pháp hormone thay thế khi không có chỉ định từ bác sĩ để tránh tăng nguy cơ ung thư, tim mạch...
Phái đẹp cần thiết lập lối sống lành mạnh, vận động phù hợp với thể trạng, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng. Mỗi người duy trì dinh dưỡng khoa học với nhiều rau xanh và trái cây, hạn chế các loại chất béo xấu, đường, đạm, muối, chất kích thích...
Phái đẹp có thể chăm sóc hoạt động của hệ trục não bộ - tuyến yên - buồng trứng với một số thảo dược như lepidium meyenii để hỗ trợ nội tiết tố cân bằng, làm chậm và cải thiện rối loạn kinh nguyệt. Quan sát những thay đổi của chu kỳ kinh nguyệt giúp phụ nữ phát hiện sớm các vấn đề bất thường nếu có.
| Độc giả gửi câu hỏi về sản phụ khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
