Giảm chất lượng tinh trùng là nguyên nhân phổ biến gây vô sinh ở nam giới, được đánh giá qua các yếu tố gồm mật độ, khả năng di động và hình thái. Tình trạng này có xu hướng gia tăng do tác động của lối sống hiện đại như hút thuốc, sử dụng rượu bia, dinh dưỡng mất cân đối, thừa cân - béo phì, căng thẳng kéo dài, ít vận động... Thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại, cùng quá trình lão hóa cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh tinh.
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Vĩnh Bình, Trung tâm Thông tin Y khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết phần lớn trường hợp bị suy giảm chất lượng tinh trùng liên quan đến các yếu tố kể trên có thể điều chỉnh bằng cách thay đổi lối sống và can thiệp sớm.
Dinh dưỡng cân đối
Chế độ dinh dưỡng cân đối và đủ chất đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất tinh trùng, cải thiện chất lượng và khả năng di động của tinh trùng. Nên ưu tiên rau xanh, trái cây, hải sản, thịt nạc, các loại hạt... nhằm cung cấp đầy đủ các vi chất cần thiết cho quá trình sinh tinh như kẽm, vitamin C, vitamin E, folate và omega-3.
Nam giới nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán và chất béo bão hòa vì có thể làm rối loạn mỡ máu, giảm testosterone và ảnh hưởng chất lượng tinh binh.
Tập thể dục thường xuyên
Vận động thường xuyên và đều đặn không chỉ nâng cao sức khỏe nền tảng mà còn duy trì hormone testosterone ổn định, cải thiện chất lượng tinh trùng cả về số lượng, khả năng di chuyển lẫn tỷ lệ sống sót. Mặt khác, vận động thường xuyên giúp tăng lưu thông máu và giãn mạch, từ đó hỗ trợ khả năng cương và kích thích ham muốn tình dục tốt hơn.
Thể thao tăng cường sức khỏe tổng thể và sinh lý nam giới. Ảnh minh họa: Chu Trần
Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng
Thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến tinh trùng mà còn làm giảm mức testosterone và sức khỏe tổng thể nam giới. Căng thẳng, mất ngủ có thể làm tăng nồng độ cortisol - hormone có khả năng ức chế sản xuất testosterone gây cản trở quá trình sinh tinh. Nghiên cứu cho thấy nam giới có mức cortisol cao thường có tinh dịch đồ kém hơn rõ rệt so với nhóm kiểm soát tốt căng thẳng. Nam giới nên ngủ đủ giấc, ngủ đúng giờ và hạn chế thức khuya giúp cơ thể khỏe mạnh, tăng cơ hội thụ thai tự nhiên.
Mặc trang phục thoải mái
Mặc quần quá chật, tắm nước quá nóng, xông hơi ở nhiệt độ cao hay thói quen đặt laptop trên đùi... khiến cơ thể nam giới bị nóng lên, đặc biệt là vùng kín. Điều này không chỉ làm sụt giảm khả năng sản xuất tinh trùng mà còn ảnh hưởng đến khả năng di động và tăng tỷ lệ bất thường tinh binh.
Hạn chế rượu bia, chất kích thích
Rượu bia có thể làm giảm testosterone, gây tổn thương tế bào sinh tinh và làm tăng tỷ lệ dị dạng, kém di động của tinh trùng. Uống nhiều rượu bia trong thời gian dài còn ảnh hưởng cấu trúc và chức năng của tinh hoàn, giảm khả năng sản xuất tinh trùng.
Duy trì xuất tinh hợp lý
Xuất tinh điều độ khoảng 2-4 lần mỗi tuần giúp loại bỏ tinh trùng cũ và thay thế bằng lứa mới khỏe mạnh, chất lượng tốt hơn, từ đó tăng cơ hội thụ thai tự nhiên cho nam giới.
Bác sĩ Bình khuyên nam giới chủ động khám sức khỏe sinh sản để đánh giá chất lượng tinh trùng và có phương án cải thiện phù hợp. Bên cạnh điều chỉnh lối sống, nam giới có thể bổ sung sản phẩm chứa các tinh chất thiên nhiên như eurycoma longifolia, chiết xuất thông biển Pháp, tinh chất hàu đại dương. Những dưỡng chất này giúp cơ thể tăng cường sản xuất testosterone nội sinh và nitric oxide để nâng cao số lượng, chất lượng tinh binh và tăng khả năng có con.
| Độc giả đặt câu hỏi về nam khoa tại đây để bác sĩ giải đáp |
