5 tác dụng của xạ trị giảm nhẹ ung thư

Xạ trị giảm nhẹ là phương pháp sử dụng bức xạ ion hóa nhằm tiêu diệt tế bào ung thư, thu nhỏ khối u. Phương pháp này không giúp điều trị triệt căn mà hỗ trợ giảm nhẹ triệu chứng cho người bệnh trong giai đoạn bệnh tiến triển.

ThS.BS Vương Ngọc Dương, Phó khoa Xạ trị, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết nếu xạ trị triệt căn hoặc xạ trị bổ trợ thường sử dụng liều bức xạ cao và kéo dài trong nhiều tuần thì xạ trị giảm nhẹ thường dùng liều thấp hơn, thời gian điều trị ngắn, khoảng 1-10 buổi. Nhờ đó, người bệnh ít gặp tác dụng phụ, hồi phục nhanh hơn.

Bác sĩ Dương cho biết xạ trị giảm nhẹ thường được chỉ định cho 5 mục đích chính gồm:

Giảm đau

Đau là triệu chứng thường gặp ở người bệnh ung thư tiến triển, đặc biệt khi có di căn xương. Khối u di căn xương có thể gây đau dữ dội, kéo dài khiến người bệnh phải sử dụng thuốc giảm đau. Lúc này, xạ trị góp phần tiêu diệt tế bào ung thư, giảm kích thước khối di căn, hạn chế chèn ép dây thần kinh, từ đó giảm đau. Phương pháp này còn góp phần giảm nguy cơ gãy xương do khối u xâm lấn.

Kiểm soát triệu chứng di căn não

Triệu chứng ung thư di căn não gồm đau đầu, buồn nôn, động kinh, suy giảm trí nhớ hoặc yếu liệt vận động. Xạ trị giảm nhẹ tác động trực tiếp lên các khối u trong não, ngăn phù nề và áp lực nội sọ.

Theo bác sĩ Dương, tùy số lượng và kích thước khối u, bác sĩ có thể chỉ định xạ trị toàn não hoặc xạ phẫu, tập trung liều tia cao vào vùng tổn thương trong khi hạn chế ảnh hưởng đến mô não lành xung quanh.

Giảm áp lực lên tủy sống

Khối u chèn ép tủy sống thường gây đau lưng dữ dội, yếu liệt tay chân, rối loạn cảm giác, rối loạn đại tiểu tiện. Nếu không can thiệp kịp thời, người bệnh có nguy cơ liệt vĩnh viễn. Xạ trị giảm nhẹ trong trường hợp này có vai trò hỗ trợ thu nhỏ khối u nhanh, giải phóng áp lực lên tủy sống, góp phần bảo tồn khả năng vận động cũng như chức năng đại tiểu tiện.

Giảm chèn ép cơ quan nội tạng

Ở một số người bệnh, khối u phát triển lớn có thể gây tắc nghẽn các cấu trúc như khí quản (gây khó thở), thực quản (gây khó nuốt) hoặc mạch máu lớn (gây sưng phù). Xạ trị giảm nhẹ giúp thu nhỏ khối u, giảm mức độ tắc nghẽn, từ đó cải thiện hô hấp, giúp người bệnh có thể ăn uống trở lại qua đường miệng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Kiểm soát tình trạng chảy máu từ khối u

Một số khối u tại vùng đầu cổ, phổi, tử cung hoặc bàng quang có thể xâm lấn mạch máu, gây chảy máu kéo dài. Bác sĩ chỉ định xạ trị giảm nhẹ trong trường hợp này nhằm cầm máu bằng cách phá hủy mạch máu nuôi u và làm thu nhỏ khối u. Trong nhiều trường hợp, tình trạng chảy máu được kiểm soát sau 1-2 liều xạ đầu tiên, hạn chế thiếu máu.

Bác sĩ Dương cho hay xạ trị giảm nhẹ thường được chỉ định cho người bệnh ung thư giai đoạn tiến triển hoặc giai đoạn cuối, khi thể trạng đã suy giảm và mục tiêu điều trị tập trung vào cải thiện chất lượng sống. Gia đình nên đưa người bệnh đến các cơ sở y tế đa chuyên khoa, có sự phối hợp giữa xạ trị, ung bướu, chẩn đoán hình ảnh, hô hấp, tiêu hóa, dinh dưỡng, tâm lý và chăm sóc giảm nhẹ để được bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.