Nữ sinh lớp 12 cho biết trong một lần đi chơi, em làm quen một nam thanh niên và có hành vi quan hệ bằng miệng (oral sex). "Em chỉ sợ mang thai chứ không nghĩ sẽ bị lây bệnh nếu chỉ quan hệ bằng miệng", Thảo nói.
Miệng Thảo sưng đỏ và xuất hiện nhiều vết loét rát, đau vùng họng và miệng. Em vẫn nghĩ mình bị nhiệt miệng, dị ứng thức ăn, nên tự mua thuốc ngậm và gel bôi tại hiệu thuốc gần nhà. Đến khi vết loét lan rộng, khó ăn, nuốt, Thảo đành báo bố mẹ để đến cơ sở y tế thăm khám. Nhận kết quả mắc bệnh lậu, Thảo ray rứt, mặc cảm.
Còn Quốc, 16 tuổi đến bệnh viện trong tình trạng nổi mụn sùi và đau rát hạ bộ. Trước đó, em cho rằng một số hình thức quan hệ không trực tiếp như bằng tay, bằng miệng sẽ tránh được lây nhiễm. "Em nghe nhiều người nói như vậy sẽ an toàn hơn, tò mò muốn thử một lần, ai ngờ mắc bệnh", Quốc kể.
Kết quả khám cho thấy em bị sùi mào gà do virus HPV. May mắn phát hiện sớm, bệnh chưa lan rộng, cần điều trị và theo dõi tái phát. Sau đợt điều trị đầu tiên, Quốc hạn chế ra ngoài vì xấu hổ, sợ bạn bè biết.
Trẻ vị thành niên có xu hướng tò mò giới tính, dễ dẫn đến quan hệ thiếu an toàn. Ảnh minh họa: Vecteezy
Các bệnh viện ghi nhận số lượng trẻ vị thành niên điều trị bệnh tình dục ngày càng tăng. Theo thống kê của Bệnh viện Da liễu TP HCM, số lượng bệnh nhân mắc bệnh tình dục dưới 18 tuổi luôn tăng dần qua các năm. Trong đó, nhóm bệnh nhân ở tuổi vị thành niên phải can thiệp thủ thuật điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục trong 8 tháng đầu năm 2025 là 533 trường hợp. Còn ở Hà Nội, Bệnh viện Phụ sản Trung ương ghi nhận khoảng 150 - 200 bệnh nhân tuổi vị thành niên liên quan bệnh tình dục hằng tháng, tăng nhẹ qua từng năm.
ThS.BS Nguyễn Văn Quảng, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, đánh giá tình trạng này phản ánh xu hướng quan hệ sớm và thiếu kiến thức về an toàn tình dục ở trẻ vị thành niên. Điều này dễ khiến các em tin vào thông tin sai lệch, thử nghiệm những hành vi tình dục rủi ro mà không lường trước hậu quả. Chẳng hạn, một nghiên cứu trên 598 học sinh tại một trường THPT ở Thái Nguyên năm 2023 cho thấy, tỷ lệ học sinh có kiến thức tốt về phòng tránh thai và các bệnh lây truyền qua đường tình dục chỉ đạt 35,3%.
Không ít bạn trẻ tin vào các bài đăng trên mạng, cho rằng chỉ cần tránh giao hợp trực tiếp hoặc sử dụng bao cao su là đủ để phòng bệnh. Tuy nhiên, theo bác sĩ Quảng, nhiều loại virus và vi khuẩn gây bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể xâm nhập qua tiếp xúc da - da hoặc dịch tiết, lây lan qua những vùng mà bao cao su không bao phủ.
Ngoài ra, tâm lý e ngại, sợ bị đánh giá là "hư hỏng" khiến không ít thanh thiếu niên chậm trễ trong việc đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Nhiều em ngại đến bệnh viện nên tự tìm đến các cơ sở điều trị không uy tín để giữ kín thông tin cá nhân hoặc tự tra cứu cách điều trị, tự mua thuốc, bôi thuốc. Điều này khiến bệnh tình tiến triển nặng hơn, tăng nguy cơ lây lan cho người khác và bỏ lỡ cơ hội được điều trị đúng cách.
Bạn trẻ tiêm vaccine phòng HPV tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC. Ảnh: Bình An
Một số bệnh lây truyền qua đường tình dục thường gặp như lậu, giang mai, sùi mào gà, Chlamydia, mụn rộp sinh dục (Herpes) và HIV/AIDS có thể âm thầm tiến triển, gây viêm nhiễm kéo dài, ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản. Nhiều bệnh để lại di chứng vô sinh, ung thư cổ tử cung, hậu môn, hầu họng, âm đạo, âm hộ... nếu không được phát hiện và điều trị sớm.
Do đó, trẻ vị thành niên cần được trang bị kiến thức giới tính và sức khỏe sinh sản từ sớm, hiểu rõ nguy cơ lây nhiễm cũng như cách bảo vệ bản thân. Khi có dấu hiệu bất thường như nổi mụn, loét, đau rát, tiết dịch hoặc khó chịu ở vùng kín, nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để khám và tư vấn kịp thời, tuyệt đối không tự tìm cách điều trị, tránh bội nhiễm.
Bác sĩ khuyến cáo, thanh thiếu niên hiện có thể tiêm vaccine viêm gan B và vaccine HPV để phòng ngừa viêm gan B, sùi mào gà và ung thư sinh dục. Trong đó, viêm gan B có loại đơn và loại phối hợp phòng thêm viêm gan A, lịch tiêm ba mũi trong 6 tháng, xét nghiệm trước khi tiêm và tiêm nhắc lại khi kháng thể giảm. Còn vaccine HPV hiện có hai loại gồm Gardasil phòng 4 type cho nữ giới từ 9 đến 26 tuổi và Gardasil 9 phòng 9 type cho cả nam và nữ từ 9 đến 45 tuổi.
