Theo bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thị Thúy Hằng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, sau khi ăn no, hệ tiêu hóa (dạ dày, đường ruột) cần một lượng máu lớn đổ dồn về đây để vận hành bộ máy co bóp, tiết dịch vị và hấp thụ chất dinh dưỡng. Y học gọi đây là tình trạng xung huyết chức năng ở hệ tiêu hóa.
Đi bộ rất tốt cho việc kiểm soát đường huyết và tim mạch, nhưng nó chỉ phát huy tác dụng khi được thực hiện đúng thời điểm
Ảnh: N.Quyên tạo từ AI
Nếu đi bộ ngay sau khi ăn, cơ bắp chân và đùi cũng cần nhiều oxy và máu để hoạt động. Khi đó, tim phải làm việc nhiều hơn để đồng thời cung cấp máu cho cả hệ tiêu hóa và hệ cơ, từ đó làm tăng gánh nặng lên tim.
Ở người sau tuổi 45, hệ thống mạch máu đã bắt đầu lão hóa, lòng mạch có thể có các mảng xơ vữa và cơ tim không còn dẻo dai như thời trẻ. Khi tim bị ép phải làm việc quá tải (vừa co bóp nhanh hơn, vừa đẩy áp lực máu cao hơn để bù đắp lượng thiếu hụt), người bệnh rất dễ gặp phải tình trạng thiếu máu cơ tim cục bộ. Biểu hiện nhẹ là hoa mắt, chóng mặt, tức ngực; nặng hơn có thể kích hoạt các cơn đau thắt ngực hoặc đột quỵ tim ngay khi đi bộ.
Thời gian lý tưởng để “đi bộ tiêu cơm” mùa hè
Đi bộ rất tốt cho việc kiểm soát đường huyết và tim mạch, nhưng nó chỉ phát huy tác dụng khi được thực hiện đúng thời điểm. Vào mùa hè, khung giờ “vàng” để tập luyện được bác sĩ Thúy Hằng khuyến cáo như sau:
Thời điểm bắt đầu: Chỉ nên đi bộ sau khi ăn ít nhất 45 - 60 phút. Đây là lúc dạ dày đã hoàn thành giai đoạn nhào trộn cơ học căng thẳng nhất, thức ăn đã vơi bớt và áp lực dồn máu về hệ tiêu hóa đã giảm đi đáng kể.
Thời lượng: Chỉ nên duy trì từ 20 - 30 phút mỗi buổi, với tốc độ vừa phải.
Thời gian trong ngày: Nên chọn lúc trời đã dịu mát (sau 17 giờ 30 đối với bữa tối, hoặc trước 7 giờ sáng đối với bữa sáng).
“Mọi người cũng nên uống một vài ngụm nước lọc ấm trước và sau khi đi bộ để bù lại lượng nước thất thoát qua tuyến mồ hôi, giữ cho độ nhớt của máu ổn định, giúp bảo vệ thành mạch một cách tốt nhất”, bác sĩ Hằng khuyên.
Thay vì đi bộ ngay sau ăn, người lớn tuổi nên ngồi thoải mái trên ghế có tựa, dùng lòng bàn tay xoa nhẹ nhàng quanh vùng rốn theo chiều kim đồng hồ
ẢNH: N.Q TẠO TỪ AI
Nên làm gì khi vừa ăn cơm xong?
Để vừa hỗ trợ tiêu hóa, giảm tình trạng đầy hơi, khó tiêu mà vẫn bảo vệ tuyệt đối cho hệ tim mạch, trong vòng 30 - 45 phút đầu sau ăn, bác sĩ Thúy Hằng khuyên người cao tuổi nên thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng sau:
Ngồi thả lỏng và massage bụng: Ngồi thoải mái trên ghế có tựa, dùng lòng bàn tay xoa nhẹ nhàng quanh vùng rốn theo chiều kim đồng hồ. Việc này kích thích nhu động ruột tự nhiên mà không đòi hỏi cơ bắp vận động.
Đứng thẳng hoặc bách bộ chậm rãi trong nhà: Thay vì ngồi bệt hoặc nằm ngay (dễ gây trào ngược), có thể đứng dọn dẹp bàn ăn, đi lại thật chậm (kiểu thả lỏng, vừa đi vừa trò chuyện) trong không gian mát mẻ của ngôi nhà.
Co duỗi nhẹ tay chân: Ngồi tựa lưng và nhẹ nhàng xoay cổ tay, cổ chân hoặc nhón gót chân tại chỗ để giúp máu huyết lưu thông đều, tránh ứ trệ mạch máu chi dưới mà không làm tăng nhịp tim.
Hiệu ứng “kiềng ba chân” ngày hè
Vào mùa nóng, áp lực lên hệ tuần hoàn tăng lên do cơ thể kích hoạt cơ chế tự làm mát: Giãn mạch ngoại vi và dồn máu ra các mô dưới da để tản nhiệt qua tuyến mồ hôi. Theo bác sĩ Lê Thị Thúy Hằng, nếu đi bộ ngay sau khi ăn vào ngày hè, cơ thể sẽ lâm vào thế “tiến thoái lưỡng nan” vì dòng máu bị “xé” làm ba ngả: Đổ về dạ dày để tiêu hóa thức ăn; đổ về cơ bắp để phục vụ việc đi bộ; đổ ra dưới da để tản nhiệt cho cơ thể.
Do tổng lượng máu trong cơ thể có hạn, việc phân tán này dẫn đến tình trạng thiếu máu cục bộ ở các cơ quan trung ương quan trọng, đặc biệt là não bộ. Hệ quả đáng lưu ý là người đi bộ dễ bị choáng váng, tụt huyết áp tư thế, kiệt sức vì nhiệt, hoặc nguy hiểm nhất là sốc nhiệt - một tình trạng cần cấp cứu y khoa. Ngoài ra, dạ dày bị thiếu máu nuôi dưỡng cũng đình trệ co bóp, gây trào ngược dạ dày, đau tức thượng vị và đầy bụng kéo dài.
