Rối loạn nội tiết là sự mất cân bằng hormone trong cơ thể, ảnh hưởng đến chuyển hóa, tâm trạng, giấc ngủ và sức khỏe sinh sản. Tình trạng này tiến triển âm thầm, biểu hiện dễ bị nhầm lẫn khiến chẩn đoán muộn, điều trị khó khăn. ThS.BS Đinh Như Quỳnh, Khoa Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, chỉ ra một số biểu hiện rối loạn nội tiết tố có thể xảy ra.
Thay đổi tâm trạng không rõ lý do gồm lo âu, dễ cáu gắt, buồn bã hoặc giảm hứng thú với các hoạt động thường ngày, đôi khi liên quan đến sự thay đổi của estrogen, progesterone hoặc hormone tuyến giáp. Theo bác sĩ Quỳnh, những biểu hiện này dễ nhầm lẫn với rối loạn tâm lý đơn thuần, trong khi nguyên nhân gốc có thể đến từ hệ nội tiết.
Da và tóc thay đổi theo hướng tiêu cực như da khô, sạm, nổi mụn kéo dài hoặc tóc rụng nhiều phản ánh sự rối loạn của hormone tuyến giáp hoặc androgen.
Rối loạn nội tiết có thể gây rụng tóc mất kiểm soát. Ảnh: Khuê Lâm
Tăng cân không chủ đích xảy ra khi khẩu phần ăn và mức độ vận động không thay đổi nhưng cân nặng vẫn tăng dần, nhất là mỡ tích tụ ở vùng bụng. Nguyên nhân thường liên quan đến rối loạn hormone như insulin, cortisol hoặc hormone tuyến giáp, khiến chuyển hóa giảm và cơ thể tăng tích trữ mỡ.
Mệt mỏi kéo dài, uể oải dù đã nghỉ ngơi đầy đủ có thể do suy giảm hoạt động của tuyến giáp hoặc mất cân bằng cortisol. Tình trạng này khiến cơ thể hoạt động kém hiệu quả, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
Giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ có thể là hệ quả của mất cân bằng hormone sinh dục. Dấu hiệu rối loạn nội tiết thường bị bỏ qua hoặc ngại chia sẻ, trong khi đây là tín hiệu cho thấy hệ nội tiết đang gặp vấn đề.
Rối loạn giấc ngủ với các biểu hiện khó ngủ, ngủ chập chờn hoặc thường xuyên tỉnh giấc giữa đêm, có thể cho thấy hormone điều hòa giấc ngủ bị rối loạn. Cortisol tăng cao vào ban đêm hoặc melatonin suy giảm khiến nhịp sinh học bị đảo lộn. Về lâu dài, thiếu ngủ làm mất cân bằng hormone nặng hơn tạo ra vòng lặp bệnh lý khó cải thiện.
Rối loạn kinh nguyệt, xảy ra ở nữ giới, có thể do hội chứng buồng trứng đa nang, rối loạn tuyến giáp hoặc mất cân bằng hormone sinh dục.
Cảm giác thèm ăn liên tục, nhất là đồ ngọt hoặc tinh bột, có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin hoặc rối loạn hormone kiểm soát cảm giác đói - no như leptin và ghrelin. Khi đó, người bệnh khó kiểm soát cân nặng và dễ rơi vào vòng lặp ăn kiêng - tăng cân.
| Độc giả đặt câu hỏi bệnh nội tiết tại đây để bác sĩ giải đáp |
