Đau họng dai dẳng, mảng trắng lan nhanh trong miệng
Bệnh nhân Hạo (20 tuổi) đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM vì tình trạng đau rát họng, nuốt khó kéo dài hơn một tháng. Trước đó, người bệnh tự mua thuốc điều trị viêm họng, nhiệt miệng nhưng không cải thiện. Các mảng trắng trong khoang miệng ngày càng nhiều, súc rửa bằng nước muối sinh lý không hết, kèm theo rối loạn vị giác.
Qua thăm khám, ThS.BS.CKII Phạm Thái Duy – Trung tâm Tai Mũi Họng cho biết nội soi họng ghi nhận nhiều mảng trắng bám ở niêm mạc miệng, vòm họng và lưỡi, không thể rửa sạch bằng nước. Theo lời kể của người bệnh, các mảng trắng ban đầu chỉ xuất hiện vài đốm nhỏ, sau đó lan nhanh và phủ rộng trong miệng.
Ảnh minh họa.
Nghi ngờ suy giảm miễn dịch từ dấu hiệu nấm họng bất thường
Bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị nấm họng, tuy nhiên nhận thấy đây là trường hợp không điển hình. Thông thường, nấm họng ở người khỏe mạnh có số lượng ít, đáp ứng tốt với điều trị. Trong khi đó, người bệnh còn trẻ, không mắc đái tháo đường, không sử dụng corticoid kéo dài, không hóa trị hay xạ trị nhưng tổn thương nấm lại lan nhanh, nhiều và kém đáp ứng điều trị.
Từ các dấu hiệu bất thường này, bác sĩ chỉ định soi tươi và làm xét nghiệm đánh giá tình trạng suy giảm miễn dịch, trong đó có xét nghiệm HIV. Kết quả ban đầu cho thấy người bệnh có kháng thể kháng HIV, kèm nhiều sợi nấm và bào tử nấm trong khoang miệng.
“Xét nghiệm sàng lọc chưa đủ để khẳng định chẩn đoán, nên người bệnh được tư vấn làm xét nghiệm chuyên sâu tại cơ sở chuyên khoa”, bác sĩ Duy cho biết. Trong thời gian chờ kết quả, người bệnh được điều trị kháng nấm và kiểm soát triệu chứng tại chỗ. Sau một tuần, kết quả xét nghiệm khẳng định người bệnh dương tính với HIV.
Nấm Candida – dấu hiệu cảnh báo sớm của HIV/AIDS
Theo bác sĩ Duy, hướng điều trị tiếp theo là tiếp tục dùng thuốc kháng nấm tại chỗ và chuyển chuyên khoa Truyền nhiễm để điều trị HIV sớm bằng thuốc kháng virus (ARV), đồng thời kiểm soát các bệnh nhiễm trùng cơ hội.
HIV là virus gây suy giảm miễn dịch ở người, tấn công và phá hủy tế bào bạch cầu CD4 – hàng rào bảo vệ quan trọng của cơ thể. Khi hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội, trong đó nhiễm nấm Candida miệng là biểu hiện thường gặp.
Theo Thư viện Y khoa Mỹ, nhiễm nấm Candida miệng là một trong những dấu hiệu lâm sàng quan trọng của HIV/AIDS. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, nấm có thể lan xuống thanh quản, thực quản, phế quản, phổi, thậm chí ảnh hưởng đến não, đe dọa tính mạng người bệnh.
Khi nào đau họng cần đi khám sớm?
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên chủ quan khi có các dấu hiệu sau:
Đau rát họng kéo dài, nuốt đau
Xuất hiện mảng trắng hoặc giả mạc bám ở lưỡi, họng, amidan khó bong
Khàn tiếng, khô miệng, vị giác thay đổi
Hơi thở hôi, tái phát nhiều lần
Không đáp ứng với thuốc điều trị thông thường
Khi xuất hiện các triệu chứng trên, người bệnh cần đến khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để được đánh giá đầy đủ, tránh bỏ sót các bệnh lý nền nguy hiểm như suy giảm miễn dịch.
Phòng ngừa HIV như thế nào?
HIV lây truyền chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn, tiếp xúc với máu hoặc các chế phẩm máu nhiễm virus (dùng chung kim tiêm, vật sắc nhọn), và từ mẹ sang con trong thai kỳ, khi sinh hoặc cho con bú.
Để phòng ngừa HIV, các bác sĩ khuyến cáo:
Quan hệ tình dục an toàn
Không dùng chung kim tiêm, vật sắc nhọn
Xét nghiệm HIV định kỳ khi có nguy cơ
Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm HIV sớm để được tư vấn và điều trị kịp thời
Người nhiễm HIV cần tuân thủ điều trị ARV lâu dài để kiểm soát virus, phục hồi miễn dịch, giảm nguy cơ biến chứng và lây truyền cho cộng đồng.
