PGS.TS Vũ Quốc Đạt, Phó Trưởng Khoa Bệnh nhiệt đới và Can thiệp giảm hại, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, nhận định Nipah là loại virus có độc lực cao, dù không phổ biến nhưng tỷ lệ tử vong rất lớn. Trong bối cảnh thời tiết giao mùa hiện nay tạo điều kiện cho nhiều loại virus cùng lưu hành, việc phân biệt Nipah với các bệnh hô hấp thông thường trở nên cấp thiết để bảo vệ tính mạng người bệnh.
Theo chuyên gia, cơ chế nguy hiểm nhất của Nipah nằm ở khả năng tấn công đa cơ quan sau khi xâm nhập cơ thể. Virus này không chỉ gây tổn thương đường hô hấp mà còn vượt qua hàng rào máu não để tấn công hệ thần kinh trung ương. Bệnh nhân đối mặt với nguy cơ kép: vừa suy hô hấp do viêm phổi nặng, vừa rối loạn ý thức, co giật, hôn mê do viêm não. Hai tình trạng này diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn.
Ảnh minh họa: AFP
Thách thức lớn nhất trong chẩn đoán lâm sàng nằm ở giai đoạn ủ bệnh (từ một đến hai tuần) và khởi phát. Các biểu hiện ban đầu thiếu tính đặc hiệu, chủ yếu là đau mỏi cơ, ho, tức ngực, sốt và đau đầu. Sự tương đồng này với cúm mùa khiến nhiều người bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Tuy nhiên, khi bệnh chuyển giai đoạn, các cơn đau đầu trở nên dữ dội, kèm theo chóng mặt và suy giảm nhận thức nhanh chóng.
Về đường lây truyền, bác sĩ Đạt cho biết dơi ăn quả đóng vai trò vật chủ tự nhiên. Virus lây sang người qua tiếp xúc trực tiếp với dơi, lợn nhiễm bệnh hoặc tiêu thụ thực phẩm dính chất tiết của động vật mang mầm bệnh.
Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm túc việc ăn chín, uống sôi và tuyệt đối không sử dụng thực phẩm có dấu vết động vật cắn. Các hộ gia đình cần che chắn khu vực chăn nuôi, hạn chế tiếp xúc với động vật hoang dã. Việc đeo khẩu trang khi chăm sóc người bệnh hoặc khi có triệu chứng hô hấp là bắt buộc.
Người dân cần đến ngay cơ sở y tế khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu chuyển nặng như lơ mơ, phản ứng chậm, khó thở, tím tái hoặc đau ngực. Các trường hợp sốt cao kéo dài, nôn nhiều, tiêu chảy liên tục hoặc xuất huyết tiêu hóa đòi hỏi sự can thiệp y tế khẩn cấp. Đặc biệt, người bệnh cần khai báo trung thực tiền sử dịch tễ nếu từng đi đến vùng dịch hoặc tiếp xúc với động vật nghi nhiễm, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà.
