TIA xảy ra khi lưu lượng máu đến một vùng não bị gián đoạn tạm thời. Dù các triệu chứng thường chỉ kéo dài vài phút, đây vẫn là dấu hiệu cảnh báo quan trọng vì có thể báo hiệu nguy cơ đột quỵ thực sự trong tương lai, theo Times of India (Ấn Độ).
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), gần 1/3 người từng bị TIA sẽ bị đột quỵ sau đó, trong đó gần một nửa trường hợp xảy ra trong vòng một năm kể từ khi xuất hiện TIA.
Nhiều người cho rằng thiếu ngủ chỉ gây đau đầu hoặc buồn ngủ vào ngày hôm sau. Tuy nhiên, tác động của nó lên não bộ sâu sắc hơn rất nhiều
ẢNH: N.Q TẠO TỪ AI
Thiếu ngủ âm thầm làm tăng nguy cơ đột quỵ
Bác sĩ Chandana R. Gowda, chuyên gia tư vấn Thần kinh học tại Bệnh viện Fortis (Ấn Độ), cho biết thiếu ngủ đang được xem là một yếu tố nguy cơ quan trọng nhưng thường bị bỏ qua đối với các bệnh lý thần kinh và tim mạch, kể cả ở người trẻ.
Khi giấc ngủ thường xuyên bị gián đoạn, cơ thể duy trì mức hormone căng thẳng cao, huyết áp dao động, tình trạng viêm gia tăng và khả năng điều hòa chuyển hóa suy giảm. Những yếu tố này đều làm tăng nguy cơ TIA và đột quỵ.
Thức khuya còn kéo theo nhiều hệ lụy như dùng nhiều caffeine hơn, ít vận động, ăn thực phẩm chế biến sẵn vào ban đêm và căng thẳng kéo dài. Điều này khiến não bộ và hệ mạch máu luôn trong trạng thái bị kích thích quá mức. Nguy cơ càng cao nếu tình trạng thiếu ngủ kéo dài trong nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Những dấu hiệu đột quỵ nhẹ dễ bị bỏ qua
Do triệu chứng thường thoáng qua và nhanh chóng biến mất, nhiều người dễ xem nhẹ TIA. Các chuyên gia khuyến cáo không nên bỏ qua bất kỳ dấu hiệu thần kinh bất thường nào, dù chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn.
Theo bác sĩ Gowda, các dấu hiệu cảnh báo gồm:
- Tê hoặc yếu đột ngột một bên cơ thể.
- Khó nói hoặc nói ngọng tạm thời.
- Chóng mặt.
- Nhìn mờ hoặc giảm thị lực đột ngột.
- Méo mặt.
- Lú lẫn kéo dài vài phút.
Người bệnh cũng có thể mất thăng bằng đột ngột, đau đầu dữ dội hoặc khó hiểu lời nói của người khác.
Đáng lưu ý, đột quỵ nhẹ không còn chỉ gặp ở người lớn tuổi. Lối sống ít vận động, căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ, hút thuốc, béo phì và tăng huyết áp không kiểm soát đang khiến nguy cơ đột quỵ ở người trẻ gia tăng.
Theo các chuyên gia, phòng ngừa không đòi hỏi sự hoàn hảo mà cần duy trì đều đặn những thói quen tốt
ẢNH: N.Q TẠO TỪ AI
Làm gì để bảo vệ não bộ?
Theo các chuyên gia, việc phòng ngừa không đòi hỏi sự hoàn hảo mà cần duy trì đều đặn các thói quen lành mạnh:
- Đi ngủ và thức dậy vào cùng một khung giờ mỗi ngày.
- Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 45 phút trước khi ngủ.
- Tránh ăn quá no hoặc dùng nhiều caffeine vào buổi tối.
- Duy trì đi bộ hoặc tập thể dục thường xuyên.
- Kiểm soát căng thẳng bằng thiền, sở thích cá nhân hoặc các hoạt động xã hội.
- Theo dõi huyết áp và cholesterol định kỳ.
“Trì hoãn giấc ngủ” ngày càng phổ biến
Các chuyên gia tâm lý và thần kinh gọi đây là hiện tượng “trì hoãn giấc ngủ để bù đắp thời gian cá nhân” - cố tình thức khuya để có thêm thời gian thư giãn sau một ngày bận rộn dù cơ thể đang cần nghỉ ngơi.
Thói quen này ngày càng phổ biến ở người trẻ, với việc xem phim, lướt điện thoại hoặc mạng xã hội đến khuya và ngủ không đủ giờ. Ánh sáng xanh từ màn hình làm giảm sản xuất melatonin - hormone hỗ trợ giấc ngủ, trong khi các nội dung kích thích cảm xúc khiến não bộ khó thư giãn.
Theo Times of India (Ấn Độ), thiếu ngủ kéo dài không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm tăng nguy cơ các bệnh lý thần kinh và tim mạch. Não bộ không thể thích nghi mãi với tình trạng thiếu ngủ và cơ thể sớm muộn cũng sẽ phải trả giá cho những đêm nghỉ ngơi bị “cắt xén”.
