Gia tăng người trẻ bị đột quỵ
Một buổi sáng, người đàn ông (32 tuổi, ngụ tại TPHCM) bất ngờ đau đầu dữ dội, chóng mặt rồi ngã quỵ.
Sau khi được đưa đến bệnh viện địa phương cấp cứu, anh được chẩn đoán đột quỵ do thiếu máu não cấp - một biến cố nghiêm trọng mà không ai ngờ lại xảy ra với một người còn rất trẻ.
Trước đó, anh từng được phát hiện tăng huyết áp khi khám sức khỏe định kỳ, nhưng không điều trị. Chính sự lơ là này đã khiến mạch máu não tổn thương âm thầm cho đến khi cơn đột quỵ ập đến.
Người đàn ông trẻ tuổi bất ngờ bị đột quỵ sau một thời gian được chẩn đoán tăng huyết áp nhưng không điều trị (Ảnh minh họa: iStock).
Sau khi tình trạng ổn định, anh được chuyển đến Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - cơ sở 3 để tiếp tục phục hồi chức năng. Khi nhập viện, anh bị yếu liệt nửa người bên phải kéo dài hơn hai tuần, đi lại và sinh hoạt gần như phụ thuộc hoàn toàn vào người thân.
Sau một tháng, anh có thể tự đi lại bằng gậy, tay chân bên phải cải thiện vận động, nhưng vẫn cần theo dõi và tiếp tục điều trị.
Đây không còn là trường hợp hiếm gặp. Đột quỵ - căn bệnh từng được coi là "đặc sản" của người cao tuổi - đang dần trở thành mối đe dọa thực sự với người trẻ trong độ tuổi 18-45.
Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra, số ca đột quỵ ở người trẻ đang gia tăng đáng báo động trong hai thập niên trở lại đây. Ở Việt Nam, số ca đột quỵ ở độ tuổi dưới 45 tuổi chiếm khoảng 10-15% tổng số ca mỗi năm.
Theo TS.BS Kiều Xuân Thy, Phó trưởng cơ sở 3, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, đột quỵ xảy ra khi mạch máu trong não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, gây thiếu hụt máu, oxy và dưỡng chất đến tế bào não.
Chỉ trong vài phút, vùng não bị tổn thương sẽ bắt đầu chết dần nếu không được xử lý kịp thời, dẫn đến các biểu hiện như yếu liệt nửa người, méo miệng, nói khó hoặc thậm chí hôn mê.
Đặc biệt, hậu quả để lại ở người trẻ sau đột quỵ không chỉ là gánh nặng về sức khỏe mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý, sinh hoạt, khả năng lao động và cả tương lai lâu dài của họ.
Hội chứng thói quen xấu gây hại cho sức khỏe
Theo TS.BS Bùi Phạm Minh Mẫn, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - cơ sở 3, áp lực công việc, thiếu vận động, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, thức khuya, hút thuốc lá và lạm dụng rượu bia đang trở thành "combo" (tập hợp) nguy hiểm cho sức khỏe não bộ.
Trong môi trường đô thị, rất nhiều người trẻ chỉ chú trọng đến hiệu suất công việc mà bỏ quên việc chăm sóc sức khỏe. Hệ quả là các yếu tố nguy cơ như cao huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, béo phì,... âm thầm tích tụ theo thời gian.
"Nhiều bệnh nhân trẻ không hề biết mình bị tăng huyết áp, hoặc biết nhưng chủ quan không điều trị. Trong khi đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ, cả thiếu máu não lẫn xuất huyết não", bác sĩ nhận định.
Ngoài các yếu tố lối sống, một số bệnh lý nền tiềm ẩn như dị dạng mạch máu não, bệnh tim (rung nhĩ, hở van tim), đái tháo đường, rối loạn mỡ máu… cũng là "quả bom nổ chậm" có thể gây đột quỵ bất cứ lúc nào.
Ở người trẻ, đột quỵ xuất huyết não thường liên quan đến vỡ túi phình mạch máu hoặc dị dạng mạch máu não - những tình trạng ít khi được phát hiện nếu không tầm soát kỹ.
Bên cạnh đó, căng thẳng kéo dài (stress), lo âu, mất ngủ là những yếu tố ít được quan tâm nhưng lại có liên quan chặt chẽ đến đột quỵ ở người trẻ.
Ngoài ra, một số yếu tố đặc thù như sử dụng thuốc tránh thai khẩn cấp thường xuyên, rối loạn nội tiết tố, hoặc sử dụng các chất kích thích (ma túy, thuốc lá điện tử chứa nicotine) có thể khiến máu dễ đông, gây tắc nghẽn mạch máu não.
