Biến chứng nguy hiểm của bệnh Crohn

Bệnh Crohn tiến triển và không được điều trị có thể gây hẹp hay tắc ruột, áp xe, suy dinh dưỡng, tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.

Crohn là bệnh viêm ruột mạn tính thuộc nhóm bệnh lý viêm ruột tự miễn. Bệnh có thể ảnh hưởng đến bất kỳ vị trí nào của ống tiêu hóa, từ miệng đến hậu môn, trong đó tổn thương thường gặp ở hồi tràng và đại tràng.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Oanh, Đơn vị Nội tiêu hóa - Gan mật, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết viêm kéo dài không chỉ gây tổn thương tại ruột mà còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Biến chứng bệnh Crohn thường được chia thành hai nhóm chính gồm biến chứng tại đường tiêu hóa và biến chứng ngoài ruột.

Hẹp, tắc ruột, áp xe

Viêm kéo dài khiến thành ruột dày lên, xơ hóa và hình thành các đoạn hẹp. Người bệnh thường đau bụng từng cơn, đầy hơi, chướng bụng, buồn nôn hoặc nôn, nhất là sau khi ăn. Khi đoạn hẹp tiến triển nặng, thức ăn và dịch tiêu hóa không thể lưu thông, dẫn đến tắc ruột.

Viêm do bệnh Crohn có thể khiến các quai ruột dính vào nhau hoặc hình thành đường rò giữa ruột với các cơ quan lân cận, da hoặc vùng quanh hậu môn. Khi vi khuẩn xâm nhập vào các mô viêm dễ hình thành áp xe trong ổ bụng hoặc quanh hậu môn. Triệu chứng điển hình gồm sốt, đau bụng khu trú.

Suy dinh dưỡng, thiếu máu

Viêm mạn tính, tiêu chảy kéo dài, đau bụng, chán ăn hoặc tổn thương tại ruột non có thể làm giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng. Một số người bệnh sụt cân, giảm khối cơ, thiếu hụt các vitamin, khoáng chất.

Thiếu máu cũng là biến chứng thường gặp ở người bệnh Crohn. Bác sĩ Oanh cho hay nguyên nhân có thể do mất máu kéo dài từ vùng ruột viêm loét, thiếu sắt, vitamin B12 hoặc folate và ảnh hưởng của tình trạng viêm mạn tính lên quá trình tạo máu. Người bệnh thường có biểu hiện mệt mỏi, da xanh xao, chóng mặt, giảm khả năng gắng sức.

Tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng

Người mắc Crohn có tổn thương tại đại tràng trong thời gian dài có nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn người không mắc bệnh. Nguy cơ liên quan đến thời gian mắc bệnh, mức độ và phạm vi viêm cũng như các yếu tố nguy cơ khác.

Biến chứng ngoài đường tiêu hóa

Bệnh Crohn có thể gây tổn thương nhiều cơ quan ngoài hệ tiêu hóa, gồm đau, sưng các khớp ngoại vi, thường ở khớp gối, cổ chân hoặc viêm cột sống, cứng lưng, hạn chế vận động. Da xuất hiện các nốt đỏ, đau hay gặp ở mặt trước cẳng chân. Mắt người bệnh có thể bị viêm màng bồ đào, viêm củng mạc hoặc viêm kết mạc.

Theo bác sĩ Oanh, tình trạng viêm toàn thân làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối tĩnh mạch. Huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Các biểu hiện này có thể xuất hiện cùng thời điểm bệnh đường ruột bùng phát, nhưng một số trường hợp biểu hiện độc lập.

Kiểm soát tình trạng viêm góp phần hạn chế tổn thương tiến triển, giảm nguy cơ biến chứng. Người bệnh Crohn cần tuân thủ phác đồ, sử dụng thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều. Tái khám định kỳ và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ.

Chế độ dinh dưỡng cần được cá thể hóa dựa trên khả năng dung nạp, mức độ hoạt động của bệnh và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Người bệnh cũng nên chú ý sức khỏe tinh thần, ngủ đủ giấc và vận động phù hợp.

Bệnh Crohn có diễn tiến mạn tính và biến chứng đa dạng. Khi xuất hiện đau bụng dữ dội, nôn ói kéo dài, chướng bụng, bí trung đại tiện, sốt cao, tiêu chảy kéo dài, chảy máu tiêu hóa hoặc sụt cân nhanh, cần đi khám. Phát hiện bệnh sớm, điều trị đúng và theo dõi lâu dài giúp kiểm soát tình trạng viêm, duy trì chất lượng cuộc sống, giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.