Bé trai sinh non tràn dịch màng phổi, xuất huyết não

Bé chào đời nặng 2,6 kg, điều trị tích cực ba ngày tại một bệnh viện sau đó chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM. TS.BS Cam Ngọc Phượng, Giám đốc Trung tâm Sơ sinh, cho biết đây là trường hợp nguy cơ cao, quá trình chuyển viện đòi hỏi phải đảm bảo an toàn tối đa cho bệnh nhi. Êkíp kiểm soát hô hấp, tuần hoàn, thân nhiệt và các chỉ số sinh tồn cho bé trên suốt đường vận chuyển đến khi đưa vào Đơn vị Hồi sức Sơ sinh (NICU).

Bác sĩ Phượng chẩn đoán bé bị tràn dịch màng phổi dưỡng chấp, xuất huyết não độ ba, vàng da ứ mật. Tràn dịch màng phổi dưỡng chấp ở trẻ sơ sinh xảy ra khi dưỡng chấp - một loại dịch bạch huyết màu trắng đục giàu triglyceride, vitamin tan trong chất béo, tế bào lympho, globulin miễn dịch - tích tụ trong khoang màng bao quanh phổi. Đây là tình trạng ít gặp song tỷ lệ tử vong cao chủ yếu do cơ thể mất chất dinh dưỡng, suy giảm miễn dịch, giảm tưới máu mô và các cơ quan.

Êkíp hỗ trợ hô hấp cho bé bằng máy thở chuyên dụng cho trẻ sinh non, điều trị tràn dịch màng phổi bằng thuốc đặc hiệu, nuôi ăn đường tĩnh mạch kết hợp truyền kháng sinh.

Một ngày sau, tình trạng diễn tiến không ổn định, bác sĩ chọc hút và dẫn lưu dịch màng phổi. Bệnh nhi đáp ứng thuốc, lượng dịch dẫn lưu màng phổi giảm dần từng ngày, chuyển sang thở máy không xâm lấn. Song song đó, bé được bổ sung sữa đặc biệt bằng ống thông dạ dày giúp giảm sản xuất dịch dưỡng chấp, cung cấp năng lượng qua đường tiêu hóa. Sau 8 ngày điều trị, bé được rút ống dẫn lưu màng phổi, chuyển sang thở oxy.

Tuy nhiên, một tuần sau, bệnh nhi đi tiêu ra máu do viêm ruột, bác sĩ chỉ định ngưng dùng sữa để đường tiêu hóa nghỉ ngơi, chuyển sang nuôi ăn bằng dịch truyền tĩnh mạch, điều trị kháng sinh phối hợp. 10 ngày sau, tình trạng viêm ruột ổn định, bé được dùng sữa trở lại.

BS.CKI Nguyễn Thị Kim Học, Trung tâm Sơ sinh, cho biết bệnh nhi xuất huyết não độ ba không rõ nguyên nhân, có thể do mạch máu não ở vùng mầm dễ bị tổn thương bởi nhiều yếu tố, khiến máu chảy vào não thất gây giãn não thất. Đây là mức độ nặng, có khả năng để lại di chứng về tâm thần, vận động. Êkíp kiểm soát nghiêm ngặt chỉ số huyết áp, nồng độ oxy và carbon dioxide, yếu tố đông cầm máu để ngăn ngừa xuất huyết nặng hơn.

Bé bị vàng da ứ mật do nhiễm Cytomegalovirus, gây nước tiểu vàng sậm, phân bạc màu. Tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương tế bào gan gây suy gan, xơ gan, không hấp thụ chất béo thông thường dẫn đến suy dinh dưỡng. Bác sĩ chỉ định dùng thuốc kháng virus, thuốc thải mật giúp làm loãng dịch mật, bảo vệ tế bào gan, kích thích bài tiết mật.

Mẹ bé mỗi ngày vào bệnh viện ấp da kề da với con, hỗ trợ ổn định thân nhiệt, nhịp tim, nhịp thở... cho bé. Sau 8 tuần điều trị, bé tăng lên 3,7 kg, hết tràn dịch màng phổi, tự thở và bú tốt, xuất huyết não tiêu dần, tình trạng vàng da cải thiện.

Bác sĩ khuyến nghị phụ huynh theo dõi chức năng vận động, giao tiếp của bé, tái khám đúng lịch để can thiệp vật lý trị liệu khi có chỉ định.

Bác sĩ Phượng cho biết, tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, trẻ sinh non mắc đa bệnh lý phức tạp được xây dựng chiến lược hồi sức tổng hợp giúp vượt qua giai đoạn nguy kịch, phát triển ổn định. Sự đồng hành của gia đình (mô hình Family-centered care) cũng hỗ trợ quá trình điều trị hiệu quả cho trẻ.