Bác sĩ hướng dẫn chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng đúng cách

Phụ huynh cho trẻ mắc bệnh tay chân miệng ăn thức ăn mềm, uống đủ nước, giữ vệ sinh và theo dõi dấu hiệu bất thường giúp trẻ phục hồi, giảm nguy cơ biến chứng.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ, với biểu hiện như sốt, loét miệng, phát ban hoặc bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông. Phần lớn trẻ mắc bệnh thể nhẹ được chăm sóc tại nhà sau khi bác sĩ thăm khám.

BS.CKI Lâm Bội Hy, khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Quận 8, cho biết chăm sóc đúng cách có vai trò quan trọng trong quá trình hồi phục. Dưới đây là những lưu ý cha mẹ nên biết.

Ăn mềm, chia nhỏ bữa

Các vết loét trong miệng gây đau rát, khiến trẻ dễ bỏ ăn, bú ít hoặc ngại uống nước. Trong những ngày này, cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ ăn thức ăn mềm, lỏng, dễ nuốt như cháo, súp, sữa, thức ăn xay nhuyễn phù hợp với độ tuổi. Thức ăn nên để nguội hoặc mát, tránh món quá nóng, cay, chua, mặn hoặc cứng vì có thể kích thích vùng niêm mạc miệng đang tổn thương.

Phụ huynh nên chia thành nhiều bữa nhỏ; theo dõi lượng nước trẻ uống và số lần đi tiểu. Trẻ uống ít nước, tiểu ít, môi khô, mệt nhiều hoặc không thể ăn uống do đau miệng cần khám để bác sĩ đánh giá, can thiệp kịp thời.

Hạ sốt đúng cách, không tự ý dùng kháng sinh

Trẻ mắc bệnh tay chân miệng có thể sốt, đau miệng, quấy khóc hoặc khó ngủ. Cha mẹ có thể sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ; tránh tự tăng liều hoặc rút ngắn khoảng cách giữa các lần dùng thuốc.

Bệnh tay chân miệng do virus gây ra nên kháng sinh không có tác dụng điều trị nguyên nhân, trừ trường hợp bác sĩ xác định có bội nhiễm hoặc chỉ định vì nguyên nhân khác. Phụ huynh không tự sử dụng các loại thuốc bôi lên vết loét miệng, bóng nước hoặc áp dụng phương pháp dân gian khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Giữ vệ sinh để hạn chế lây bệnh

Virus gây bệnh tay chân miệng có thể lây qua đường tiêu hóa, dịch tiết và tiếp xúc với đồ vật, bề mặt nhiễm virus. Trẻ nhỏ lại thường xuyên đưa tay, đồ chơi vào miệng nên việc giữ vệ sinh trong thời gian mắc bệnh rất quan trọng.

Trong thời gian mắc bệnh, trẻ vẫn cần được tắm rửa. Cha mẹ không chọc vỡ hoặc bóc bóng nước vì có thể làm tổn thương da, tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Người chăm sóc cần rửa tay bằng xà phòng trước khi chuẩn bị thức ăn và sau khi thay tã, vệ sinh cho trẻ. Đồ chơi, tay nắm cửa, mặt bàn cùng những bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc cũng cần được làm sạch.

Cho trẻ nghỉ ngơi, hạn chế lây bệnh

Trẻ mắc tay chân miệng cần được nghỉ ngơi, hạn chế vận động quá sức khi còn sốt, mệt hoặc ăn uống kém. Trẻ đang mắc bệnh cũng nên hạn chế tiếp xúc gần với chị em trong gia đình, không dùng chung đồ ăn, thức uống hoặc vật dụng cá nhân. Trẻ nên nghỉ học trong giai đoạn mắc bệnh.

Theo dõi dấu hiệu bệnh chuyển nặng

Theo bác sĩ Hy, cha mẹ không nên chỉ quan sát số lượng bóng nước trên da mà cần theo dõi nhiệt độ, tình trạng tỉnh táo, ăn uống, giấc ngủ, nhịp thở và những thay đổi bất thường của trẻ. Một số trẻ có ít tổn thương ngoài da nhưng vẫn có thể xuất hiện các dấu hiệu bất thường về thần kinh, hô hấp hoặc tuần hoàn.

Khi nào cần đưa trẻ tái khám?

Trẻ giật mình, chới với nhiều khi ngủ là một trong những dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý. Trẻ có thể giật mình liên tục khi ngủ, ngay cả lúc còn thức, kèm quấy khóc, bứt rứt, ngủ không yên.

Trẻ cần được đưa đi khám ngay nếu sốt trên 39 độ C hoặc sốt kéo dài trên 48 giờ (không đáp ứng với thuốc hạ sốt paracetamol), nôn ói nhiều, ăn uống kém rõ rệt, quấy khóc liên tục, lừ đừ, ngủ gà, giật mình nhiều, run tay chân, đi đứng loạng choạng, hoặc trẻ có những bất thường hô hấp và tim mạch như thở nhanh, thở bất thường, nhịp tim nhanh, tay chân lạnh...

Khi trẻ có biểu hiện khác thường so với trước đó, phụ huynh nên đưa bé đến bệnh viện khám. Phần lớn trẻ mắc tay chân miệng nhẹ có thể hồi phục sau khoảng 7-10 ngày.