Điển hình là trường hợp kỹ sư công nghệ 32 tuổi. Anh làm việc 10-12 giờ mỗi ngày, thường xuyên mang áp lực dự án về tận giường ngủ và hiếm khi có một ngày nghỉ đúng nghĩa. Dù các xét nghiệm nội tiết và tim mạch hoàn toàn bình thường, anh vẫn không thể tìm lại phong độ vốn có. TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, giảng viên khoa Tâm lý học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM, nhận định đây là tình trạng rối loạn chức năng tình dục do stress mạn tính và kiệt sức tâm lý.
Tương tự, nam nhân viên 26 tuổi, mỗi khi gần bạn đời, người đàn ông luôn ám ảnh nỗi sợ "không làm tốt" và bị đánh giá. Theo bác sĩ Duy, đây là hiện tượng lo âu hiệu suất. Khi tâm trí quá tập trung vào việc kiểm soát "kết quả", các phản xạ tự nhiên của cơ thể sẽ bị gián đoạn.
Bác sĩ Duy thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: Lâm Anh
Trong quan niệm truyền thống, rối loạn cương dương thường gắn liền với tuổi tác hoặc bệnh nền. Tuy nhiên, nghiên cứu trên The Journal of Sexual Medicine chỉ ra rằng có đến 30-40% nam giới dưới 40 tuổi gặp vấn đề này do yếu tố tâm lý.
Áp lực phải "luôn mạnh mẽ", thành công trong sự nghiệp và hoàn hảo trong đời sống riêng tư đã đẩy hệ thần kinh giao cảm vào trạng thái cảnh giác liên tục. Khi cortisol (hormone stress) tăng cao, nó sẽ ức chế trục sinh dục, làm giảm ham muốn ngay cả khi nồng độ testosterone vẫn ổn định.
Nghiên cứu trên Endocrinology and Metabolism Clinics khẳng định stress mạn tính là "kẻ thù" thầm lặng của bản lĩnh đàn ông. Tình dục vốn là trải nghiệm của sự kết nối và thả lỏng, nhưng trong thế giới hiện đại, nó vô tình trở thành một "bài kiểm tra hiệu suất".
Thời đại số với những hình ảnh lý tưởng về thể hình và phong độ nam giới trên mạng xã hội vô tình tạo ra những chuẩn mực thiếu thực tế. Việc so sánh bản thân với những "hình mẫu" này khiến lòng tự trọng suy giảm và gia tăng lo âu nội tâm.
Theo nghiên cứu trên Journal of Social and Clinical Psychology, sự hài lòng với bản thân tỷ lệ nghịch với thời gian so sánh trên mạng xã hội, từ đó gián tiếp làm xói mòn đời sống tình dục thực tế.
Tin tích cực là trong nhiều trường hợp, cơ thể nam giới không hề "hỏng". Đó chỉ là tín hiệu cảnh báo rằng tâm trí đang cần được nghỉ ngơi.
Với nam bệnh nhân 32 tuổi kể trên, sau khi thiết lập ranh giới công việc, học cách thư giãn và giảm tải áp lực, chức năng tình dục đã cải thiện rõ rệt mà không cần can thiệp bằng thuốc. Với thanh niên 28 tuổi, việc điều trị tập trung vào tái kết nối cảm xúc cơ thể thay vì chạy theo "thành tích", giúp các phản ứng sinh lý trở lại tự nhiên.
Bác sĩ Duy nhấn mạnh rằng đôi khi, điều cần chữa trị không phải là cơ quan sinh dục, mà là nhịp sống và cách chúng ta đối xử với chính mình. Việc nhìn nhận rối loạn chức năng tình dục dưới góc độ tâm lý - xã hội giúp nam giới bớt tự trách và tìm được hướng hỗ trợ đúng đắn.
