Người đàn ông đã có 1 con, đi khám bỗng phát hiện không có tinh trùng: Bác sĩ tiết lộ lí do bất ngờ

Bác sĩ bất ngờ khi người đàn ông từng có con, kiểm tra số lượng tinh trùng bằng 0

Cách đây không lâu, trong quá trình thăm khám, bác sĩ Nguyễn Thị Nhã, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, Bệnh viện Bưu điện gặp một trường hợp đặc biệt: bệnh nhân 50 tuổi, trước đó hai vợ chồng đã có một con. Tuy nhiên, suốt nhiều năm sau, người vợ không thể mang thai lần hai.

Người chồng khẳng định sức khỏe tình dục hoàn toàn bình thường, ham muốn tốt, quan hệ đều đặn. Trước đó, xét nghiệm tinh dịch đồ từng cho kết quả tinh trùng ít. Thế nhưng, khi kiểm tra lại tại bệnh viện, kết quả khiến bác sĩ bất ngờ: số lượng tinh trùng bằng 0.

Bác sĩ Nhã đang khám cho một trường hợp bệnh nhân. Ảnh: BSCC

Bệnh nhân đã từng có con nên việc không còn tinh trùng khiến bác sĩ Nhã thấy “lạ”, đặt ra dấu hỏi lớn. Khai thác kỹ bệnh sử, bác sĩ phát hiện người đàn ông này từng đi điều trị ở nơi khác và được tiêm testosterone kéo dài. Đây chính là nguyên nhân khiến quá trình sinh tinh bị “tắt lịm”.

Theo phân tích của bác sĩ Nhã, khi tiêm testosterone từ bên ngoài vào cơ thể, nồng độ hormone này trong máu tăng cao. Điều này khiến tuyến yên “hiểu nhầm” rằng cơ thể đã đủ nội tiết tố nam, từ đó giảm hoặc ngừng tiết hai hormone quan trọng là FSH và LH.

Trong khi đó, FSH và LH lại đóng vai trò kích thích tinh hoàn sản xuất tinh trùng. Khi hai hormone này bị ức chế, tinh hoàn không còn được “ra lệnh” hoạt động bình thường, quá trình sinh tinh suy giảm, thậm chí ngừng hẳn. Hệ quả là người bệnh có thể rơi vào tình trạng vô sinh do thuốc.

Muốn phục hồi, bắt buộc phải ngừng sử dụng nội tiết ngoại sinh, chờ thuốc hết tác dụng và đợi ít nhất một chu kỳ sinh tinh khoảng 3 đến 6 tháng, thậm chí lâu hơn mới hy vọng tinh trùng sản xuất trở lại.

“Rất nhiều người nhầm tưởng cứ tăng cường sinh lý là sẽ cải thiện được khả năng có con. Thực tế, sinh lý và sinh sản là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau”, bác sĩ Nhã nhấn mạnh.

Vô sinh nam không đồng nghĩa với yếu sinh lý

Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản cho hay, một người có thể ham muốn mạnh, cương tốt nhưng tinh trùng vẫn yếu hoặc rất ít. Ngược lại, có người nhu cầu không quá cao nhưng tinh trùng vẫn đảm bảo chất lượng. Nếu chỉ tập trung cải thiện chức năng tình dục mà không điều trị đúng nguyên nhân suy giảm sinh tinh thì hiệu quả vẫn rất hạn chế.

Trong điều trị vô sinh nam, việc quan trọng nhất là tìm đúng nguyên nhân. Không phải cứ dùng thuốc nội tiết để tăng ham muốn là sẽ có kết quả. Có trường hợp tinh trùng giảm nhẹ, dưới ngưỡng bình thường, dùng thuốc hỗ trợ đúng chỉ định có thể cải thiện. Nhưng nếu nguyên nhân xuất phát từ suy giảm chức năng tinh hoàn thì cần điều trị chuyên sâu hơn, không thể chỉ dựa vào thuốc “tăng cường bản lĩnh”.

Với trường hợp người đàn ông 50 tuổi nói trên, sau khi ngừng testosterone và điều trị đúng phác đồ, chờ thời gian sinh tinh hồi phục, bệnh nhân đã có tinh trùng trở lại để sinh con. Thực tế, tình trạng không có tinh trùng trong tinh dịch không hề hiếm gặp. Nguyên nhân rất đa dạng.

Một số trường hợp do biến chứng quai bị gây tổn thương tinh hoàn. Một số khác liên quan đến bất thường di truyền như hội chứng Hội chứng Klinefelter (bộ nhiễm sắc thể 47,XXY), khiến tinh hoàn nhỏ, rối loạn nội tiết và không có tinh trùng. Những trường hợp này cần xét nghiệm di truyền và đánh giá chuyên sâu.

Ngoài ra, tắc nghẽn đường dẫn tinh cũng là nguyên nhân đáng lưu ý. Nam giới từng mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, viêm nhiễm kéo dài có thể dẫn đến tắc ống dẫn tinh. Khi đó, tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng nhưng tinh trùng không thể xuất ra ngoài. Siêu âm, xét nghiệm nội tiết và các thăm dò chuyên sâu sẽ giúp phát hiện tình trạng này.

Trong nhóm bệnh nhân không có tinh trùng, có người do suy tinh hoàn, có người do tắc nghẽn, có người do bất thường di truyền. Mỗi nguyên nhân đòi hỏi một hướng xử trí khác nhau.

Theo bác sĩ Nhã, điều quan trọng nhất là không nên tự ý dùng thuốc khi chưa được thăm khám đầy đủ. Việc sử dụng nội tiết sai cách không chỉ không cải thiện khả năng có con mà còn có thể khiến tình trạng nặng thêm, kéo dài và làm phức tạp quá trình điều trị sau này.

“Vô sinh nam không đồng nghĩa với yếu sinh lý. Hai khái niệm này hoàn toàn khác nhau. Muốn điều trị hiệu quả, người bệnh cần được khám, xét nghiệm đầy đủ để xác định nguyên nhân cụ thể, từ đó có phác đồ phù hợp”, bác sĩ Nhã khuyến cáo.