Ám ảnh 'đau hơn cả đau đẻ' vì tắc tia sữa
Đau đến mức không dám chạm vào bầu ngực, nhiều mẹ sau sinh vẫn cố massage, nhờ người "thông tia" vì sợ mất sữa, có người nhập viện khi đã viêm tuyến vú.
Người mẹ ở Tây Ninh đưa con 3 tháng tuổi đến TP HCM khám trong tình trạng một bên ngực sưng đỏ, nóng rát, xuất hiện khối cứng lớn, sữa gần như không thể thoát ra. Chị sợ mất sữa, miêu tả cơn đau "hơn cả đau đẻ".
Chị nhờ người "thông tia sữa" nhưng không cải thiện. Bác sĩ xác định chị bị viêm vú do tắc tia sữa, may mắn chưa hình thành áp xe. Sau điều trị kết hợp siêu âm trị liệu và vật lý trị liệu, bầu ngực mẹ mềm hơn, sưng đau giảm, sữa lưu thông trở lại, chị hết sốt và nguồn sữa dần ổn định.
Ngày 10/8, BS.CK2 Trần Quang Khang, Trưởng Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Đa khoa An Sinh, cho biết mỗi tháng bệnh viện tiếp nhận khoảng 15-20 trường hợp đến khám vì tắc tia sữa. Nhiều người chỉ đến khi bầu ngực đã sưng đau nhiều, thậm chí chuyển sang viêm vú sau nhiều ngày tự xử trí.
Theo bác sĩ, tắc tia sữa gây đau và tạo áp lực tâm lý lớn cho người mẹ đang nuôi con. Nỗi lo mất sữa khiến nhiều mẹ tìm mọi cách xử trí tại nhà, từ massage mạnh, nhờ người dùng lực ép để "thông tia" đến chườm nóng, đắp lá hoặc thuốc không rõ nguồn gốc.
Tuy nhiên, khi mô vú đang sưng viêm, tác động lực mạnh có thể gây thêm tổn thương, làm tăng phù nề và phản ứng viêm. Bác sĩ từng tiếp nhận những trường hợp bầu ngực bầm tím, sưng nề nặng hơn, tổn thương mô mềm và hệ bạch huyết sau khi bị nặn, ép quá mạnh.
"Massage chỉ nên thực hiện nhẹ nhàng, đúng kỹ thuật. Cố 'thông tia' bằng mọi giá không cải thiện mà còn có thể khiến viêm nặng hơn", bác sĩ nói. Một số trường hợp viêm có thể tiến triển thành áp xe, phải dùng kháng sinh và dẫn lưu mủ. Nếu chậm trễ, nhiễm trùng có thể lan rộng gây tổn thương mô vú và ảnh hưởng khả năng tiết sữa.
Bác sĩ Khang tư vấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Tắc tia sữa thường biểu hiện bằng vùng cứng khu trú, đau khi chạm, da hơi đỏ và sữa chảy kém. Nếu được xử trí phù hợp, triệu chứng thường cải thiện trong thời gian ngắn. Người mẹ cần đi khám khi vùng đỏ lan rộng, bầu ngực nóng rát, sưng đau nhiều, kèm sốt cao hoặc ớn lạnh. Nếu xuất hiện khối mềm nghi chứa dịch hoặc mủ, cần được kiểm tra sớm vì có thể đã hình thành áp xe. Khi ấy, có thể phải chích rạch dẫn lưu ổ mủ, giảm hoặc mất sữa ở vùng tổn thương, thậm chí nhiễm trùng lan rộng.
Để hạn chế tái tắc, người mẹ cần đúng tư thế cho trẻ bú, biết cách hút sữa và chăm sóc bầu ngực phù hợp. Khi massage phải nhẹ nhàng, tránh tác động mạnh lên vùng đang sưng viêm.
Bác sĩ lưu ý tình trạng tắc tia sữa ở mỗi người khác nhau, không nên áp dụng máy móc các cách "thông tia truyền miệng" và cần được khám, đánh giá trước khi điều trị. Bệnh viện áp dụng kỹ thuật BUM, kết hợp nghỉ ngơi cho bầu ngực, siêu âm trị liệu đa tần, massage mô vú và vật lý trị liệu nhằm hỗ trợ giảm căng tức, đau và cải thiện dẫn lưu sữa.
