Uể oải sau Tết do mắc chứng rối loạn thích nghi

Theo ThS.BS Phạm Văn Dương, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, tình trạng này thường được gọi là "hội chứng lười sau Tết", phản ánh trạng thái uể oải, giảm động lực phổ biến sau kỳ nghỉ dài. Nhiều người thay đổi nhịp sinh hoạt, thức khuya, dùng rượu bia, ăn uống thất thường, di chuyển nhiều trong Tết. Đồng hồ sinh học vốn quen với giờ làm việc cố định bị xáo trộn nên khi quay lại guồng quay công việc, cơ thể chưa kịp thích nghi, dẫn đến mệt mỏi, giảm tập trung, phản xạ chậm. Khi quen với trạng thái nghỉ ngơi dịp Tết, nếu quay lại nhiệm vụ đòi hỏi kỷ luật cao dễ khiến não phản ứng bằng sự trì hoãn, né tránh.

Bác sĩ Dương tư vấn chị Mai Anh điều chỉnh giờ ngủ và chia nhỏ công việc. Sau một tuần, chị dần lấy lại nhịp làm việc, không còn cảm giác hụt hơi.

Bác sĩ lưu ý phần lớn tình trạng uể oải sẽ giảm sau vài ngày đến một tuần nếu điều chỉnh lại giờ ngủ, chế độ ăn, nhịp làm việc. Tuy nhiên, nếu biểu hiện kéo dài trên hai tuần, kèm mất ngủ triền miên, tim đập nhanh, lo âu quá mức, buồn bã hoặc giảm hứng thú với mọi hoạt động có thể là dấu hiệu rối loạn thích nghi, thậm chí trầm cảm nhẹ.

Khác với sự uể oải thông thường, rối loạn thích nghi ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất lao động và các mối quan hệ xã hội. Người bệnh dễ cáu gắt, giảm giao tiếp, hiệu quả công việc giảm sút đáng kể.

Bác sĩ Dương khuyên mọi người quay lại làm việc với mức năng suất vừa phải, sau đó tăng dần, tránh tạo áp lực chạy KPI quá đột ngột. Bắt đầu bằng những nhiệm vụ nhỏ, dễ hoàn thành giúp não bộ lấy lại cảm giác kiểm soát. Đồng thời, điều chỉnh lại giờ ngủ trước khi đi làm ít nhất 2-3 ngày, hạn chế rượu bia, thiết lập danh sách công việc theo thứ tự ưu tiên.

Vận động nhẹ, tiếp xúc ánh sáng mặt trời, ăn đúng giờ góp phần tái lập đồng hồ sinh học. Nếu chỉ là cảm giác thiếu hứng thú thoáng qua là phản ứng bình thường. Nhưng cơ thể và tâm trí rơi vào trạng thái kiệt sức kéo dài, người bệnh nên đi khám.