PGS.TS.BS Đặng Hồng Hoa, Trưởng khoa Cơ Xương Khớp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, cho hay thuốc sinh học là hướng điều trị mới cho người bệnh cơ xương khớp và bệnh tự miễn. Thuốc dựa trên kháng thể đơn dòng là các phân tử sinh học, tác động thẳng vào cơ chế bệnh sinh của các loại bệnh tự miễn và tự viêm. Thuốc có thể sử dụng cả cho bệnh nhân mắc nhiều bệnh nền, nhất là suy thận và suy tuyến thượng thận có chống chỉ định với nhiều loại thuốc thông thường, đã kháng trị với phác đồ kinh điển.
Hơn một năm nay anh Quang dùng thuốc điều trị gout và phẫu thuật thay cả hai khớp gối nhân tạo tại một bệnh viện song không cải thiện. Các khớp gối, khuỷu tay, bàn tay và bàn chân sưng đau, nóng đỏ, nhiều hạt tophi phì đại, không đi lại được.
PGS Hoa nhận thấy ngoài triệu chứng gout, người bệnh còn đau nhiều dọc cột sống, khớp vai hai bên, nhất là ban đêm gây rối loạn giấc ngủ, viêm và khô da tăng khi thay đổi thời tiết, không đáp ứng tốt với thuốc trị gout. Phim chụp X-quang cho thấy khe khớp cùng chậu mờ, đặc xương hai bên, chụp cộng hưởng từ MRI ghi nhận phù tủy xương bờ khớp cùng chậu, PGS Hoa chẩn đoán anh Quang mắc viêm khớp cột sống chồng lấp bệnh gout.
Phim chụp X-quang của anh Quang cho thấy biểu hiện viêm khớp cột sống. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Viêm khớp cột sống là bệnh lý tự viêm, trong đó hệ miễn dịch tấn công nhầm vào chính cấu trúc khớp của cơ thể. Bệnh thường ảnh hưởng nặng nề đến các khớp liên đốt sống, khớp cùng chậu, gây đau lưng, dính khớp, hạn chế vận động, tàn phế. PGS Hoa cho biết người bệnh mắc gout và viêm khớp cột sống cùng lúc, triệu chứng điển hình của gout chồng lấp triệu chứng mơ hồ của viêm khớp cột sống khiến bệnh dễ bị bỏ sót, điều trị không hiệu quả.
Anh Quang đã dùng thuốc kháng viêm liều cao, thay cả hai khớp gối nhân tạo vẫn không đi lại được, rối loạn lo âu. Người bệnh còn dùng nhiều loại thuốc không theo chỉ định của bác sĩ, không rõ nguồn gốc, pha trộn corticosteroid liều cao khiến tuyến thượng thận suy nặng, tăng huyết áp, mỡ máu, biểu hiện suy thận. "Thuốc sinh học là lựa chọn tốt nhất cho người bệnh này", PGS Hoa nói.
Trước điều trị, anh Quang được sàng lọc, đánh giá chức năng tim mạch, thận, gan, máu để đảm bảo đủ điều kiện dùng kháng thể đơn dòng. Sau khi kiểm soát ổn định bệnh thận mạn, tăng huyết áp và suy tuyến thượng thận, anh được truyền Infliximab - một dạng kháng thể đơn dòng ức chế tác nhân gây viêm TNF-α trong bệnh lý viêm khớp cột sống.
Sau liều đầu tiên, các khớp đỡ đau nhức nhiều, anh Quang dễ ngủ hơn, ăn ngon miệng, tập phục hồi chức năng. Hai tuần sau, anh được truyền tiếp liều thứ hai, có thể đứng thẳng và đi lại được. Một tháng sau, anh truyền liều thứ ba, giãn liều để quản lý bệnh lâu dài, có thể trở lại cuộc sống bình thường.
Bác sĩ khám cho anh Quang sau liều thuốc sinh học thứ ba. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Hiện nhiều thuốc sinh học được Bộ Y tế cấp phép điều trị các bệnh khớp viêm và tự miễn như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp, viêm khớp vảy nến... PGS Hoa cho biết nếu đáp ứng tốt, người bệnh có thể cải thiện rõ rệt sau vài tuần. Thuốc ít độc với gan, không thải qua thận nên phù hợp cho người có bệnh nền khi thuốc hóa học bị chống chỉ định. Người bệnh cần được theo dõi chặt chẽ tại cơ sở y tế trong quá trình điều trị, do thuốc sinh học có thể ức chế miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng cơ hội như viêm gan virus, lao, HPV...
Theo PGS Hoa, chi phí điều trị thuốc sinh học cao, có thể tới hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Hiện, nhiều loại được bảo hiểm y tế đồng chi trả 50% theo Thông tư số 20/2022/TT-BYT. Bộ Y tế đang soạn thảo thông tư mở rộng thanh toán bảo hiểm y tế cho nhóm thuốc này theo hướng tăng số lượng thuốc sinh học, cơ sở khám chữa bệnh được thanh toán bảo hiểm và tỷ lệ đồng chi trả.
*Tên bệnh nhân đã được thay đổi
