Ngăn ngừa tế bào ung thư: Nói không với thuốc lá, hạn chế rượu bia
Theo nhiều nghiên cứu y học, hút thuốc lá và uống rượu bia là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu làm tổn thương tế bào, thúc đẩy sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư. Ước tính, khoảng 1/3 số ca tử vong do ung thư có liên quan trực tiếp đến thuốc lá.
Ảnh minh họa.
Thuốc lá tấn công tế bào ung thư như thế nào?
Theo các chuyên gia y tế, khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có trên 70 chất đã được chứng minh gây ung thư như benzen, formaldehyde, nitrosamine… Khi xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, các chất này có nguy cơ:
- Gây viêm mạn tính, suy giảm miễn dịch.
- Làm tổn thương DNA của tế bào, tạo đột biến.
- Kích thích tế bào tăng sinh bất thường, dẫn đến hình thành tế bào ung thư
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC – WHO) xác nhận thuốc lá liên quan đến ít nhất 20 loại ung thư, bao gồm: ung thư phổi, khoang miệng, hầu họng, thực quản, dạ dày, gan, tụy, đại trực tràng, bàng quang, thận, thanh quản…
Ảnh minh họa.
Rượu bia làm tăng nguy cơ ung thư ra sao?
Không chỉ thuốc lá, rượu bia cũng là tác nhân làm gia tăng nguy cơ xuất hiện tế bào ung thư. Khi vào cơ thể, rượu được chuyển hóa thành acetaldehyde – một chất độc có khả năng:
- Phá hủy tế bào gan, gây viêm gan, xơ gan và ung thư gan.
- Làm tổn thương DNA, tạo các đột biến tiền ung thư.
- Ảnh hưởng đến hormone (như estrogen), làm tăng nguy cơ ung thư vú.
Ngoài ra, rượu bia cung cấp nhiều calo rỗng, dễ gây tăng cân, béo phì – một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh liên quan đến nhiều loại ung thư.
Hút thuốc và uống rượu cùng lúc: Nguy cơ nhân đôi
Các nghiên cứu cho thấy, nguy cơ ung thư tăng cao rõ rệt ở người vừa hút thuốc vừa uống rượu bia. Rượu làm tăng tính thấm của niêm mạc miệng, họng, thực quản, tạo điều kiện để các chất độc trong thuốc lá tấn công tế bào mạnh hơn, thúc đẩy sự hình thành tế bào ung thư nhanh hơn.
Ảnh minh họa.
Làm gì để bảo vệ cơ thể khỏi tế bào ung thư?
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS), việc cai thuốc giúp các tế bào tổn thương có thời gian phục hồi, giảm viêm mạn tính và hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư.
Theo nghiên cứu, sau 5 năm bỏ thuốc, nguy cơ ung thư miệng, họng, thanh quản giảm khoảng 50%; sau 10 năm, nguy cơ ung thư phổi giảm tới một nửa và sau 20 năm, nguy cơ mắc nhiều loại ung thư gần tương đương người chưa từng hút thuốc.
Vì vậy, tốt nhất người dân không nên hút thuốc lá (kể cả thuốc lá điện tử). Nếu uống rượu bia, không quá 2 đơn vị/ngày với nam và 1 đơn vị/ngày với nữ, hoặc tốt nhất là không uống
Ngoài ra, cần duy trì chế độ ăn lành mạnh, nhiều rau xanh, trái cây; tập thể dục đều đặn, kiểm soát cân nặng; tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại, khám sức khỏe định kỳ.
Người mắc bệnh ung thư cần làm gì để nâng cao chất lượng sống?
- Tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ: Điều trị ung thư cần chính xác và liên tục. Người bệnh không nên tự ý bỏ dở hoặc thay đổi thuốc, mà cần trao đổi trực tiếp với bác sĩ nếu gặp tác dụng phụ.
- Duy trì dinh dưỡng cân đối: Chế độ ăn uống lành mạnh, đa dạng và đầy đủ nhóm chất, thực phẩm giàu vitamin giúp cơ thể có năng lượng để chống lại bệnh và phục hồi sau các đợt điều trị.
- Giữ tinh thần tích cực: Tâm lý lạc quan, kết nối với gia đình, bạn bè và tham gia các hoạt động phù hợp sẽ giúp giảm căng thẳng, hỗ trợ quá trình hồi phục.
- Tập luyện nhẹ nhàng: Các hoạt động thể chất phù hợp như đi bộ, yoga, thở sâu… có thể cải thiện sức khỏe tim phổi, giảm mệt mỏi và nâng cao chất lượng giấc ngủ.
- Tầm soát và tái khám định kỳ: Việc theo dõi thường xuyên giúp bác sĩ kiểm soát tình trạng bệnh, phát hiện sớm tái phát hoặc biến chứng để có hướng xử trí kịp thời.
- Tránh các yếu tố nguy cơ: Duy trì lối sống lành mạnh, không hút thuốc, hạn chế rượu bia, tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại và duy trì cân nặng hợp lý đều giúp cơ thể chống đỡ tốt hơn.
