 |
Tàu vũ trụ Chang's 5 của Trung Quốc mang theo các mẫu vật từ mặt trăng được nhìn thấy sau khi hạ cánh xuống Nội Mông, Trung Quốc, vào ngày 17/12/2020. (Ảnh: CASC) |
Vào đầu tháng 5, nhà khoa học hành tinh người Anh Mahesh Anand của Đại học Mở tại Milton Keynes đã đến Trung Quốc để "mượn" 60 miligam mẫu vật Chang'e 5 nặng 1.731 gam. Các nhà khoa học từ những nơi khác ở Châu Âu, cũng như Ethiopia, Nga và Mỹ, cũng đang nhận được mẫu vật như thế này.
Ở các quốc gia khác, các cơ quan tài trợ của chính phủ đang trả tiền cho việc phân tích các mẫu được cho mượn này, nhưng NASA bị ngăn cản để làm điều tương tự. Thay vào đó, Timothy Glotch, nhà khoa học hành tinh người Mỹ duy nhất đã nhận được một mẫu vật liệu của Chang'e 5, do ông được tài trợ tư nhân bởi chính tổ chức của ông, Đại học Stony Brook ở New York.
Một đạo luật được thông qua vào năm 2011 có tên là Tu chính án Wolf (được đặt theo tên của Frank Wolf, thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa đã thúc đẩy nó), được đưa vào như một tu chính án trong ngân sách liên bang năm 2011 và cấm hợp tác song phương giữa NASA (các nhà khoa học mà cơ quan này tài trợ) và Cơ quan Quản lý Không gian Quốc gia Trung Quốc (CNSA).
Mục đích là ngăn chặn các nhà khoa học của chính phủ Trung Quốc có được kiến thức về các công nghệ không gian của Mỹ mà chính phủ Mỹ lo ngại rằng sau đó Trung Quốc có thể sử dụng chúng cho mục đích quân sự chống lại Mỹ.
Mỹ sợ Trung Quốc sử dụng công nghệ không gian của Mỹ để chống Mỹ
Tu chính án Wolf có vẻ trái ngược với cách làm cũ. Khoa học thường là cầu nối giữa các quốc gia đối địch. Trong Chiến tranh Lạnh, tìm kiếm trí thông minh ngoài Trái đất (SETI) là một dự án mà các nhà khoa học Mỹ và Liên Xô đã cùng nhau thực hiện, bao gồm một hội nghị nổi tiếng được tổ chức tại Liên Xô vào năm 1971.
Một ví dụ khác là cuộc gặp gỡ Apollo–Soyuz vào năm 1975, khi các phi hành gia và nhà du hành vũ trụ bắt tay nhau trong không gian. Tuy nhiên, Tu chính án Wolf ngăn cản sự hợp tác khoa học vũ trụ tương tự diễn ra giữa chính phủ Mỹ và Trung Quốc nếu không có sự chấp thuận trước của Quốc hội.
May mắn cho Glotch vì đạo luật này không ngăn cản Trung Quốc chia sẻ mẫu vật với ông và nhóm nghiên cứu của ông, bao gồm các nhà khoa học tại Đại học bang San Francisco và Đại học Hồng Kông, bởi vì họ được tài trợ tư nhân.
Glotch có kế hoạch kiểm tra các tính chất nhiệt của mẫu "cho mượn" bằng cách nung nóng nó, sau đó so sánh nó với bản đồ nhiệt của mặt trăng để hiểu rõ hơn về thành phần của các vùng khác nhau trên mặt trăng dựa trên cách chúng nóng lên và nguội đi dưới ánh sáng mặt trời, so với mẫu của tàu Hằng Nga 5.
Các nhà khoa học Trung Quốc đã phát hiện ra rằng, vật liệu bazan trong mẫu vật của Chang'e 5 trẻ hơn nhiều với các mẫu núi lửa do Apollo thu thập, hàng tỷ năm. Điều này cho chúng ta biết rằng mặt trăng đã hoạt động núi lửa lâu hơn nhiều so với những gì các nhà khoa học nhận ra, có lẽ chỉ mới cách đây 120 triệu năm.
Trong khi đó, tại Vương quốc Anh, nhóm của Anand sẽ đun nóng một số mẫu 60 miligam của họ lên 1.400 độ C để chiết xuất các khí hiếm như argon và krypton, cũng như carbon, nitơ và oxy, để cung cấp thêm dữ liệu về lịch sử của các nguyên tố đó trong hệ mặt trời.
