Nấm linh chi (Reishi mushroom), tên khoa học là Ganoderma lucidum (G. lucidum), là một loại nấm lỗ thuộc chi Ganoderma, họ nấm lim (Ganodermataceae). Các loại nấm linh chi gồm: Thanh chi (xanh), Xích chi hoặc Hồng chi (đỏ), Hắc chi (đen), Bạch chi (trắng), Hoàng chi (vàng), Tử chi (tím đỏ).
Trong đó, hồng chi chứa nhiều hoạt chất nhất với hơn 400 thành phần và dược tính khác nhau, các thành phần chính là:
- Triterpenoid (axit ganoderic, ganoderic alcohol và các dẫn xuất của chúng).
- Polysaccharides: Beta-D-Glucan, betaglucan.
- Adenosine (liên quan đến nhịp tim).
- Vitamin B, C, khoáng chất (selenium, sắt, canxi, kẽm, magie, đồng, kali).
Từ xa xưa, nấm linh chi đã được sử dụng để chữa nhiều bệnh (Ảnh minh họa: Vitarx).
Nấm linh chi và bệnh ung thư
Hai nhóm hợp chất hoạt tính sinh học chính được phân lập từ nấm linh chi là triterpenoid và polysaccharides. Theo một số nghiên cứu tiền lâm sàng và phòng thí nghiệm mới nhất, nấm linh chi có một số chất mang hoạt tính chống ung thư. Nhiều nghiên cứu về nấm linh chi đã được thực hiện, tuy nhiên kết quả đưa ra chưa thống nhất.
Theo Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện K, một thử nghiệm lâm sàng mù đôi, ngẫu nhiên có đối chứng với giả dược đã được tiến hành trên 68 bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn cuối để đánh giá hiệu quả và độ an toàn của chất polysaccharides chiết xuất từ nấm linh chi trong 12 tuần.
Kết quả cho thấy hoạt chất giúp làm giảm nhẹ các triệu chứng liên quan đến ung thư như sốt, ho, suy nhược, đổ mồ hôi tốt hơn so với nhóm chứng. Bên cạnh đó, nó cũng giúp làm tăng nhẹ hoạt động của các tế bào diệt ung thư tự nhiên và một số tế bào miễn dịch khác. Tuy nhiên, nhóm can thiệp có ghi nhận 3 trường hợp ngộ độc thuốc với triệu chứng là buồn nôn, mất ngủ.
Một nghiên cứu khác đã tiến hành đánh giá những tương tác có thể xảy ra giữa thuốc điều trị ung thư doxorubicin và triterpenes chiết xuất từ nấm linh chi. Kết quả là hoạt chất triterpenes có hiệp đồng với thuốc doxorubicin trong quá trình làm chết tế bào ung thư cổ tử cung.
Trong khi đó, một số nghiên cứu khác có kết quả là nấm linh chi không làm gia tăng thời gian sống thêm cho bệnh nhân ung thư.
Như vậy, các tác dụng của nấm linh chi lên bệnh ung thư còn rất hạn chế. Bên cạnh đó, phần lớn các nghiên cứu hiện nay chỉ sử dụng một số hoạt chất được tách chiết từ nấm linh chi để nghiên cứu thay vì sử dụng trực tiếp nấm linh chi và việc tách chiết hoạt chất hóa học từ nấm linh chi là rất phức tạp, đòi hỏi nhiều công nghệ cao.
Do vậy, hiện chưa có đủ bằng chứng để khuyến cáo sử dụng trực tiếp nấm linh chi trong hỗ trợ điều trị bệnh ung thư mà không có chỉ định của bác sĩ. Trong tương lai cần có nhiều nghiên cứu hơn để đánh giá một cách toàn diện tác dụng của nấm linh chi với bệnh ung thư.
Công dụng khác của nấm linh chi
Theo Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM), các thành phần hóa học có trong nấm linh chi gồm:
- Polysaccharides có khả năng hỗ trợ miễn dịch cơ thể, giải độc cơ thể, tăng tổng hợp DNA, RNA. Ngoài ra, trong nấm linh chi còn có một loại polysaccharides ức chế tế bào ác tính.
- Trong nấm linh chi còn có các hoạt chất khác như acid ganodenic cũng có tác dụng giảm đau, giải độc gan, ức chế tế bào ác tính của cơ thể.
- Adenosine có tác dụng an thần, hạ cholesterol trong huyết thanh, ức chế kết tập tiểu cầu, cải thiện tuần hoàn cơ thể.
- Lactone A: tác dụng giảm cholesterol máu.
- Acid oleic: có tính kháng histamin chống dị ứng.
- Cellulose: Hạ cholesterol, phòng ngừa xơ vữa động mạch, tác dụng nhuận tràng, ổn định đường huyết.
- Protein: Các acid amin giúp tăng cường miễn dịch cho cơ thể.
- Giàu các nguyên tố vi lượng như phospho, kali, nhôm, vàng, canxi, clo, đồng, sắt, kẽm…
Nấm linh chi có công hiệu nâng cao thể chất, nâng cao khả năng thích ứng của cơ thể, điều chỉnh cân bằng sinh lý, nâng cao khả năng kháng khuẩn phục hồi sức khỏe, phù chính khu tà. Trong đông y, phù chính tức là nâng cao thể chất, khu tà tức là trừ bệnh, phù chính khu tà là tăng cường thể chất trừ được bệnh tật.
